الگوی توزیع زمانی بارش استان خراسان بزرگ

Abstract

تأثیر الگوی توزیع زمانی بارش در طراحی سدهای بزرگ، شبکة جمع آوری رواناب شهری، آبگذرها، زهکش‌ها و پتانسیل سیل‌خیزی و همچنین فرسایش خاک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این تحقیق، برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در استان خراسان بزرگ از گراف‌های باران نگاری 18 ایستگاه باران سنجی ثبات استفاده شده‌است. عمق بارش در فواصل زمانی مشخص از گراف‌های باران نگاری به ازای هر پایه زمانی استخراج و بارش به چهار چارک تقسیم شد. با اعمال روش رتبه‌بندی، الگوی توزیع زمانی بارش‌ها در پایه‌های زمانی1، 3، 6، 9، 12، 18 و 24 ساعته به دست آمد. سپس منحنی مقدار بارندگی در مدت زمان وقوع بی بعد شده، درصد بارش در چهار چارک زمانی محاسبه و به هر چارک رتبه‌ای اختصاص داده شد به طوری که بیشترین درصد بارش رتبه 1 گرفت. در نهایت، با میانگین گیری از رتبه‌های دریافتی توسط چارک‌ها و درصد عمق بارش اتفاق افتاده در هر رتبه، ضمن تعیین رتبه شاخص، الگوی نهایی هر تداوم (پایه زمانی) مشخص گردید. برای تعیین میزان دقت الگوهای به دست آمده و ارزیابی آماری آنها بعد از تشکیل جدول توافقی از آزمون کای اسکوئر استفاده شد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که در استان خراسان بزرگ : الف ) در اغلب بارش‌های کوتاه مدت، شدت بارندگی در 25% اول بارش حداکثر می‌باشد، ب) در بارش‌های بلند مدت بیشترین عمق بارش در 25% دوم به وقوع می‌پیوندد ج) به طور کلی در استان‌های خراسان که از نظر اقلیمی خشک و نیمه خشک می‌باشند، در نیمه اول بارندگی بیش از 50 درصد بارش اتفاق می‌افتد.