مدل‌سازی SARIMA بارندگی‌های فصلی(مطالعة موردی:‌ الگوسازی و پیش‌بینی بارندگی در استان خراسان)

Abstract

باتوجه به قرارگرفتن استان خراسان در ناحیة آب و هوایی خشک و نیمه خشک ایران و وقوع خشکسالی‌های مکرر در سال‌های اخیر، اهمیت پرداختن به مقولة پیش‌بینی خشکسالی بیش از پیش آشکار می‌شود. یکی از روش‌های دستیابی به این هدف مدل‌سازی بارندگی بر اساس الگوهای سری زمانی می‌باشد. در این تحقیق از آمار بارندگی سالانة یازده ایستگاه سینوپتیک استان خراسان طی سال‌های 2002 – 1970 استفاده گردید و با استفاده از الگوهای فصلی ـ‌ ضربی باکس جنکینز SARIMA¹و نرم‌افزار MINITAB, بارندگی‌های فصلی این ایستگاه‌ها مدل‌سازی شد. همچنین براساس نمودارهای خودهمبستگی (ACF), خودهمبستگی جزئی (PACF) و بررسی تمام الگوهای احتمالی به لحاظ نرمال بودن باقی‌مانده‌ها و ملاک کمترین مربعات خطا (MSE), بهترین الگو برای بارندگی‌های فصلی بدست آمد. در نهایت با استفاده از مدل‌های بدست آمده در هر ایستگاه مقادیر بارندگی فصول بهار, پاییز و زمستان سال آتی پیش‌بینی و با مقایسه با میانگین درازمدت هر فصل, نقشه‌های آنومالی ترسیم گردید.