درآمدی بر سرمایة اجتماعی بر پایه عقلانیت دینی

Abstract

توجه به ادبیات موجود در حوزة دانش علوم اجتماعی و مدیریت نظام فرهنگی ـ اجتماعی و نیز ادبیات فقهی، کلامی، و فلسفی در حوزة اندیشة دینی می‌تواند رویکردی بیافریند که خود با پارادایمی توحیدی فهمیدنی است. چنین رویکردی می‌تواند ما را در ارائة تفسیری نو از مفاهیم اجتماعی یاری دهد. اندیشمندان علوم اجتماعی از دیرباز به دنبال طراحی شهری ایده‌آل بوده‌اند که در آن امور طبیعی و اجتماعی به بهترین نحو جاری است. در چنین جامعه‌ای کنشگران در پیروی از قواعد اجتماعی فعالانه ظاهر می‌شوند. چنین فرایندی در ادبیات علوم انسانی می‌تواند با متغیر سرمایة اجتماعی تبیین و تفسیر شود. در ادبیات دینی امر به معروف و نهی از منکر نزدیک‌ترین مضمون به این معناست. این مقاله با تکنیک حل مسئله در پی استفاده از دارایی‌های معرفتی امیدوار به ارائة مدلی شناختی است که با استفادة ابزارگونه از عقلانیت مدرن ذیل اندیشه‌ای درون دینی می‌تواند راهی نو در حوزة گسترش مفهومی ادبیات بومی کشور باشد. از این رو، ضمن پرداختن به ادبیات سرمایة اجتماعی، مدلی شناختی به منظور نهادینه کردن بعدی از اندیشة اجتماعی دینی ارائه شده است.