رویارویی با فرهنگ اسلامی در آثار ادبای مسیحی عرب

Abstract

در این مقاله با بهره‌گیری از نظریة شرق‌شناسی ادوارد سعید و غیریت‌سازی نظریة گفتمان، به رویارویی ادبای مسیحی عرب با فرهنگ اسلامی پرداخته و نشان داده شده است که نقش مسیحیان عرب در اسلام‌ستیزی و گسترش نفوذ فرهنگی غرب به دنیای عرب به‌خصوص مدیترانة عربی از جمله کشورهای مصر، سوریه و تونس قابل توجه و بسیار گسترده بوده است و بر غیریت‌سازی از فرهنگ اسلامی تأکید داشته‌اند. مهم‌ترین مصادیق برساختن هویت «غیر» از فرهنگ اصیل اسلامی عربی در استهزای فرهنگ و احکام اسلامی، قبح‌شکنی از معاصی و خطوط قرمز اسلام همچون روابط نامشروع و خودکشی و ترویج برخی آموزه‌های مسیحی مانند: اعتراف به گناه یا معرفی مسیحیت به‌عنوان دین آرامش و مدارا، بی‌دین کردن خط و زبان عربی، بازنمایی اسلام به‌منزلة دینی عقب‌مانده و مترادف با جهل و بی‌سوادی، تاریخ‌سازی و القای آغاز دوران رونق و ترقی با ورود فرهنگ غرب به جهان عرب و نیز تصویرسازی از غرب و مهاجمان متجاوز به‌مثابه پیام‌آوران تمدن و پیشرفت، برخی از راهبردهای ادیبان مسیحی عرب در تاریخ معاصر در قالب داستان‌ها و اشعار به‌شمار می‌رود.