تعامل سازه‌های جامعه‌شناختی با پیشگیری از جرم با تأکید بر گرایش به بزهکاری (مورد مطالعه: نوجوانان شهر تهران)

Abstract

<strong>زمینه و هدف: </strong>نوجوانان یکی از سرمایه‌های اصلی هر جامعه محسوب می‌شوند که در پویایی و تداوم حیات اجتماعی نقش بسزایی دارد و مسئله بزهکاری این قشر می‌تواند یک مانع جدی در راه شکوفایی استعدادهای این قشر قلمداد شود، از‌این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه سازه‌های جامعه‌شناختی با گرایش به بزهکاری نوجوانان است. <strong>روش‌شناسی:</strong> پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش جمع‌آوری داده‌ها توصیفی-تحلیلی است که با راهبرد قیاسی و به‌روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، نوجوانان شهر تهران است و حجم نمونه آن 384 نفر برآورد شد. نمونه‌گیری به دو روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و تصادفی ساده انجام شد. داده‌ها با به‌کارگیری ابزار پرسشنامه جمع‌آوری و به‌وسیله نرم‌افزارهای آماری «لیزرل» و «اس.پی.اس.اس» مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد که چهار متغیر (سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، سلامت اجتماعی و پایگاه اقتصادی اجتماعی) رابطه مستقیم و معناداری با گرایش به بزهکاری نوجوانان دارند و در مقابل دو متغیر (احساس آنومی و احساس محرومیت) رابطه معکوس و معناداری با گرایش به بزهکاری دارند. به بیانی دیگر با افزایش احساس آنومی و احساس محرومیت و کاهش سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، سلامت اجتماعی و پایگاه اقتصادی اجتماعی میزان گرایش به بزهکاری نوجوانان افزایش پیدا می‌کند. <strong>نتایج:</strong> مسئولان آموزش و پرورش، والدین، رسانه‌های گروهی، متخصصان اصلاح و تربیت برای پیشگیری از بزهکاری نوجوانان لازم است به عوامل اجتماعی توجه ویژه‌ای داشته باشند، بنابراین توجه به این عوامل به‌عنوان عوامل زمینه‌ساز بزهکاری ضروری به‌نظر می‌رسد.