نقش موسیلاژ بر جوانه زنی سیزده گونه گیاه دارویی تحت سطوح مختلف پتانسیل اسمزی (پلی­اتیلن­گلایکول)

Abstract

به منظور بررسی نقش موسیلاژ در جوانه زنی بذر گیاهان دارویی تحت شرایط تنش خشکی، آزمون جوانه زنی در 4 تکرار 25 تایی بذر 13 گونه گیاه دارویی شامل: قدومه Alyssum homalocarpumخاکشیرDescurainia Sophia، کتانLinum usitatissimumsشنبلیله Trigonella foenumgraecumبادرنجبویهMelissa officinalisبالنگو Lallemantia ibricaمریم­گلی و مریم­گلی­کبیرSalvia officinalis and Salvia sclareaاسفرزه Plantago psylliumاسفرزه­فرانسوی Plantago ovateبارهنگ­کبیر Plantago majorریحان سبز و بنفشOcimum basilicum (green)and(violetاز خانواده­های چلیپائیان (Brassicaceaeکتان (Linaceae)نیامداران (Fabaceae)نعناعیان(Lamiaceae)وبارهنگ (Plantaginaceae)در پتری­دیشهای با قطر دهانه 9 سانتی‌متری روی کاغذ صافی مرطوب شده با آب مقطر در آزمایشگاه تحقیقات بذر دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1391 انجام شد. بهمنظور اعمال تنش خشکی، پتانسیل‌های اسمزی با پلی­اتیلن گلایکول در 5 سطح صفر، 0/1-، 0/2-، 0/3-، 0/4- مگاپاسکال ایجاد و درصد و متوسط زمان جوانه زنی گونه­های مذکور تعیین شد. نتایج نشان داد سطوح پتانسیل اسمزی اثر معنی‌داری بر درصد و متوسط زمان جوانه زنی بذر گونه‌های فوق داشت(p ≤ 0.1).Plantago psylliumMelissaofficinalis,Linum usitatissimumsگونه­های متحمل به فشار اسمزی وMelissa officinalis, Alyssum homalocarpum, Plantago majorگونه­های حساس به فشار اسمزی بودند، سایر گونه­ها از تحمل متوسط در سطوح مورد بررسی تنش برخوردار بودند. به نظر می­­رسد مقدار موسیلاژ در میزان تحمل به تنش در گونه­های فوق موثر بوده و همچنین موسیلاژ اثر مثبتی بر کاهش اثر تنش در اکثر گونه‌های مورد بررسی داشت که می‌تواند مزیتی اکولوژیک در مرحله جوانه زنی آن‌ها در شرایط تنش خشکی باشد.