مقایسه مقدار تجمع عناصر، محتوی خاکستر و زیست توده چند گونه شورزی تحت آبیاری با آب دریا

Abstract

به منظور مقایسه زیست­توده، تجمع برخی عناصر و محتوی خاکستر شاخساره پنج گونه شورزی <em>Salicornia bigelovii </em>Torr.،<em>S. sinus persica</em>،<em>Atriplex lentiformis</em> Torr.، <em>Halocnemum strobilaceum</em> Bieb.و<em>Halostachys caspica</em> Botsch. تحت آبیاری با آب دریا، آزمایشی در سال 96-1395 در نوار ساحلی خلیج فارس انجام شد. نتایج نشان داد که بین گونه‌های شورزی مورد مطالعه از نظر غلظت یون‌های Na⁺، K⁺، Cl^-، نسبت Na⁺ به K⁺، وزن تر، وزن خشک، محتوای رطوبت و خاکستر شاخساره تفاوت معنی‌دار وجود داشت. بیشترین و کمترین غلظت Na⁺به­ترتیب در گونه‌های <em>S. sinus persica</em> و <em>A. lentiformis</em> به­دست آمد، به­طوری‌که مقدار Na⁺گونه <em>S. sinus persica</em> به­مقدار 3/101% بیشتر از گونه <em>A. lentiformis</em> بود. بیشترین غلظت K⁺، Cl^- و Na⁺/K⁺ به ترتیب در گونه <em>A. lentiformis</em><em>، و </em>شاخسارهگونه­های <em>Salicornia</em> و گونه <em>H. strobilaceum</em>به­دست آمد. گونه <em>A. lentiformis</em> با تولیدی معادل 98/18 و 75/7 تن در هکتار به­ترتیب دارای بیشترین مقدار زیست­توده تر و خشک بود. کمترین مقدار زیست­توده تر و خشک به­ترتیب برابر با 13/10 و 49/2 تن در هکتار در <em>S. bigelovii</em>مشاهده شد. بیشترین و کمترین محتوای خاکستر به­ترتیب برابر با 8/48 درصد در گونه <em>S. sinus persica</em> و 5/37 درصد در گونه <em>A. lentiformis</em> بود. بر اساس نتایج پژوهش حاضر گونه‌های <em>Salicornia</em> با توجه به غلظت بالای یون‌های Na⁺و Cl^- در شاخساره دارای سازوکار ممانعت از ورود نمک به داخل گیاه نمی‌باشند. این گونه‌ها احتمالاً از سازوکار تجمع نمک در بافت گیاه، با هدف تنظیم اسمزی برای بقا در شرایط بسیار شور تبعیت می‌کند. گونه <em>A. lentiformis</em> نیز بیشترین مقدار زیست­توده را داشت، که می­تواند به محتوی آب شاخساره کمتر در این گونه به دلیل وجود ساقه‌های خشبی در گیاه در مقایسه با ساقه‌های آبدار و محتوی بالاتر آب شاخساره گونه‌های دیگر ارتباط داده شود. با توجه به مقدار تولید و محتوای خاکستر، به نظر می­رسد که گونه <em>A. lentiformis</em>گونه مناسبی برای تامین علوفه دام در مناطق با محدودیت آب شیرین باشد. همچنین گونه­های <em>Salicornia</em>نیز می­توانند به­عنوان بخشی از جیره غذایی دام در این مناطق درنظر گرفته شوند.