بررسی تاثیر درجه بندی بذر، سایش پوسته بذر و پوک گیری بر برخی از صفات مهم کیفی بذر مونوژرم چغندر قند رقم گدوک

Abstract

در این تحقیق تاثیر اندازه بذر، سایش پوسته بذر (پولیش) و حذف بذر پوک در کیفیت جوانه زنی بذر مونوژرم چغندر قند در سه آزمایش مطالعه شد. آزمایش ها در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 4 تکرار با استفاده بذر رقم مونوژرم گدوک انجام شد. در آزمایش اول 6 سطح اندازه بذر (3/25-3/5 ،3/5-4، 4-4/5، 4/5-5، 5-5/5 و بالای 5.5 میلی متر)، در آزمایش دوم 5 سطح پولیش بذر (10، 20، 30 و 35 درصد وزنی)، و در آزمایش سوم 5 سطح پوک گیری (10، 20، 30، 40 و 50 درصد وزنی) مورد مقایسه قرار گرفتند. درصد وزنی طبقات، وزن هزار بذر، قوه نامیه مکانیکی، جوانه زنی استاندارد ، درصد وزنی مواد بازدارنده، وزن تر هزار جوانه، وزن هزار جنین، وزن هزار پوسته، وزن هزار کلاهک، طول ریشه چه و طول ساقه چه تعیین شد. نتایج نشان داد که با افزایش اندازه قطر بذر، وزن هزار بذر و قوه نامیه افزایش یافت. وزن هزار بذر بین 7/18 تا 27 گرم متغییر بود. افزایش وزن هزار بذر تا 14 گرم موجب افزایش وزن جنین و جوانه زنی استاندار شد و بیش از آن تاّثیری بر آن ها نداشت. حذف بذر های ریز موجب افزایش کیفیت جوانه زنی شد. پولیش و حذف 15-20 درصد وزنی پوسته بذر موجب افزایش قوه نامیه مکانیکی و جوانه زنی استاندار به خصوص در بذر ریز شد. افزایش شدت پولیش موجب کاهش جوانه زنی استاندار و افزایش درصد جوانه های غیر عادی و خروج جنین از کاسه بذر شد. نتایج نشان داد که با افزایش اندازه بذر از تاّثیر پوک گیری کاسته شد. به طوری که پوک گیری از بذر های ریز و درشت، جوانه زنی استاندار را به ترتیب 15 و 2 درصد افزایش داد. همچنین حذف بیش از 20 درصد وزن اولیه توده با پوک گیری تاّثیری بر قوه نامیه مکانیکی و یا جوانه زنی استاندار نداشت.