بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی و بنیه بذرکنجد (Sesamum indicum L.) تحت تنش خشکی با غنی‌سازی بذر با روی و بور

Abstract

تنش خشکی روی گیاه مادری می‏تواند سبب کاهش خصوصیات جوانه‎زنی بذرهای حاصل ‎شود و استفاده از عناصر کم‏مصرف اثرات سو تنش را کاهش داده و سبب تولید بذرهای با قابلیت جوانه‎زنی بهتر می‏گردد. این پژوهش در قالب 2 آزمایش در سال 1393 در آزمایشگاه بذر دانشگاه یاسوج اجرا شد. در آزمایش اول بذرهای کنجد رقم داراب 1، بدست آمده از آزمایش مزرعه‌ای شامل سطوح آبیاری پس از 75، 110 و 145 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر و محلول‌پاشی سولفات ‌روی 3000 پی‌پی‌ام، اسید بوریک 2000 پی‌پی‌ام، ترکیب سولفات‌روی + اسید بوریک و شاهد (بدون محلول‏پاشی) در دمای 30 درجه سلسیوس، مورد آزمون جوانه‌زنی قرار گرفتند. در آزمایش دوم اعمال تنش خشکی با پلی‌اتیلن‌گلایکول 6000 در 3 سطح شامل پتانسیل اسمزی صفر، 2/0- و 4/0- مگاپاسکال و خیساندن بذرها با آب مقطر، محلول‌های سولفات‌ روی 3/0 درصد، اسید ‌بوریک 3/0 درصد، سولفات روی+ اسید بوریک و بذرهای غنی‌شده شامل بذر با مقدار روی 159 پی‏پی‏ام (روی بالا)، بذر با مقدار بور 3/15 پی‏پی‏ام (بور بالا) و بذر با مقدار 5/139 و 14 پی‏پی‏ام (ترکیب روی و بور بالا) و بذر خشک بدون پیش تیمار بود. نتایج آزمایش اول نشان داد که با تاخیر در آبیاری، محلول‌پاشی عناصر ک روی، بور و ترکیب روی با بور سبب افزایش صفات جوانه‌زنی شدند. در آزمایش دوم هر چند تیمارهای خیساندن بذر با محلول‌های روی و بور، موجب کاهش صفات جوانه‌زنی شد، اما تیمارهای بذر محتوی روی و بور بالا، تاثیر بسزایی بر افزایش بنیه‌‌ی بذر و فعالیت آنزیم‌های پاداکساینده در برابر تنش خشکی داشت.