تاثیر اعمال حرارتی مختلف بر دماهای استحاله آستنیت در فولاد API-X70 با ساختار نواری

Abstract

عملیات تولید فولادهای میکروآلیاژی نوردی شامل مجموعه‌ای از عملیات حرارتی و کار گرم است که به عملیات ترمومکانیکی موسوم می‌باشد. تعیین دماهای بحرانی استحاله آستنیت بعد از پایان تغییرشکل گرم و شناسایی عوامل موثر بر آن‌ها منجر به کنترل تحولات ریزساختاری در طی فرآیند تولید و در نتیجه دستیابی به ترکیب بهینه خواص مکانیکی در این فولادها می‌شود. در این مقاله، تاثیر دما و زمان آستنیته کردن و سرعت سرد کردن بر رفتار استحاله آستنیت فولاد API-X70 با ساختار نواری فریت- پرلیت مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور نمونه‌های تهیه شده در جهت نورد (RD)، جهت عرضی نورد(TD) و جهت عمود بر نورد (ND) از صفحه فولاد تحت آزمایش دیلاتومتری و مطالعه ریزساختاری واقع شدند. نتایج نشان می‌دهد که با افزایش دما و زمان آستنیته، به دلیل انحلال بهتر عناصر به خصوص کربن در ساختار و رشد دانه‌های آستنیت، دمای شروع و پایان تجزیه آستنیت کاهش می‌یابد و ساختار از فریتی- پرلیتی به فریتی- بینیتی تبدیل می‌شود. همچنین تغییرات کم سرعت سرد شدن، تاثیر زیادی بر دماهای بحرانی فولاد ندارد ولی با افزایش بیشتر سرعت سرمایش، ساختار به صورت کاملاً بینیتی درآمده و دماهای شروع و پایان تجزیه آستنیت به شدت کم می‌شود. نتایج دیلاتومتری و متالوگرافی نوری نیز هر دو بیانگر این است که جهت نمونه دیلاتومتری تاثیر بسیار کمی بر دماهای بحرانی دارد.