اثر پیری مصنوعی بذر بر شاخص‌های جوانه‌زنی، استقرار گیاهچه و عملکرد دو رقم لوبیا قرمز (Phaseolus vulgaris .L)

Abstract

به منظور بررسی اثر پیری بذر بر شاخص‌های جوانه‌زنی در شرایط آزمایشگاهی و استقرار گیاهچه و عملکرد گیاه لوبیا در شرایط مزرعه، پژوهشی در سال 90-1389 در آزمایشگاه و مزرعه آموزشی-پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران روی دو رقم لوبیا قرمز انجام شد. ارقام لوبیا شامل اختر و صیاد و سطح پیری مصنوعی شامل، صفر (شاهد)، 2، 4 و 6 روز پیری مصنوعی با طرح فاکتوریل و درقالب طرح بلوک‌های کاملا تصادفی در 4 تکرار بود. نتایج نشان داد که تیمار پیری بذر، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، گیاهچه‌های طبیعی و بنیه‌وزنی گیاهچه را در آزمون جوانه‌زنی استاندارد به طور معنی‌داری کاهش داد. همچنین، تیمار پیری بذر سبب کاهش معنی‌دار صفات درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول و وزن خشک گیاهچه، گیاهچه‌های طبیعی و بنیه‌وزنی گیاهچه در آزمون پیری تسریع شده گردید. بین رقم‌های مورد مطالعه نیز تفاوت معنی‌داری از نظر درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، گیاهچه‌های طبیعی، طول گیاهچه، بنیه وزنی گیاهچه و هدایت الکتریکی بذر مشاهده گردید. در آزمون هدایت الکتریکی، مقدار به دست آمده با افزایش شدت پیری افزایش یافت که این افزایش در رقم اختر بیشتر از صیاد بود. در شرایط مزرعه، صفات سبز شدن و عملکرد تحت تاثیر رقم و تیمار پیری قرار گرفت. اعمال پیری بذر سبب کاهش معنی‌دار شاخص ظهور گیاهچه، درصد استقرار و عملکرد دانه گردید که این کاهش در رقم اختر بیشتر از صیاد بود.