اثر تیمارهای اسید جیبرلیک و نیترات پتاسیم در رفع خواب بذر چهارده گونه گیاه دارویی (خانواده نعناع)

Abstract

به منظور مطالعه اثر تیمارهای مختلف اسید جیبرلیک و نیترات پتاسیم بر روی جوانه زنی و خواب بذر 14گونه دارویی از خانواده نعناع که در بهار و تابستان سال 1392 از رویشگاههای طبیعی آنها در استان کرمان جمع‌آوری گردید، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در دمای (20-24 درجه سانتیگراد) انجام‌شد. در آزمایش اول جوانه زنی بذور در آب مقطر بررسی‌شد. نتایج نشان‌داد که بالاترین درصد جوانه‌زنی در ریحان بنفش (Ocimum basilicum) (96 درصد) و مریم گلی لوله‌ای (Salvia macrosiphon) (95 درصد) مشاهده گردید و کمترین میزان جوانه‌زنی در فراسیون (Marrubium crassidens) 5 درصد و در پونه برگه‌دار (Nepete bracteata) صفر درصد بدست آمد. در آزمایش دوم، تأثیرتیمارهای شکستن خواب نظیر، اسید جیبرلیک در سه غلظت (250، 500، 1000 پی پی ام) و نیترات پتاسیم در دو غلظت (500 و1000 پی‌پی‌ام) بر روی 10 گونه که در آب مقطر جوانه‌زنی پایینی (کمتر از 80 درصد) داشتند، بکار برده ‌شد. تیمارهای شکستن خواب بر روی 9 گونه (نظیر فراسیون و ریحان درختی) (Marrubium crassidens and Ocimum santum) از 10 گونه مؤثر بود. در بیشتر گونه های مورد مطالعه، کاربرد تیمارهای شکستن خواب باعث افزایش درصد جوانه‌زنی و کاهش متوسط زمان جوانه‌زنی شد. بنابراین بر اساس عکس-العمل آنها به تیمارها، مشخص شد که این 9 گونه دارای خواب فیزیولوژیکی می‌باشند.