ارزیابی خدمات فرهنگی اکوسیستم در استان گلستان

Abstract

خدمات فرهنگی اکوسیستم معمولا به عنوان منافع غیرمادی تعریف می‌شوند که مردم از طریق برقراری ارتباط مستقیم با طبیعت به واسطه اغنای معنوی، رشد شناختی، تفکر، فعالیت‌های تفرجی و تجربیات زیبایی‌شناختی بدست می‌آورند. سیاستگذاری و تصمیم‌گیری‌ برای مدیریت محیط‌زیستی، آمایش سرزمین و توسعه می تواند از طریق کمی‌سازی خدمات بوم‌سازگان در مقیاس‌های مختلف ارتقا یابد. اما سنجش‌ناپذیری خدمات فرهنگی با روش‌های ارزشگذاری موجب شده است تا پژوهشگران از فنون غیراقتصادی برای ارزیابی آن‌ها استفاده نمایند. در این‌ پژوهش نیز برای ارزیابی این خدمات از روش چندمعیاره استفاده شد. برای این منظور، در گام نخست 7 معیار شامل آموزشی، الهام‌بخشی، تفرج، حس مکان، زیبایی‌شناسی، معنوی و مذهبی و میراث بر اساس روش دلفی شناسایی و اولویت‌بندی شد. سپس لایه‌های مکانی برای هر یک از معیارها تهیه گردید. این لایه‌ها پس از استاندارسازی از طریق روش تحلیل سلسه مراتبی وزن‌دهی شدند و با استفاده از روش ترکیب خطی وزن‌دار با یکدیگر ادغام گردیدند. در نهایت منطقه مورد مطالعه بر اساس خدمات فرهنگی اکوسیستم به پهنه‌هایی تقسیم شد. پهنه‌بندی منطقه مورد مطالعه به روش شایستگی ناحیه ای سرزمین نشان داد که مقدار قابل توجهی خدمات فرهنگی استان در پارک ملی گلستان و جنگل تحقیقاتی دکتر بهرام‌نیا قرار گرفته‌اند.