بررسی اثر تیمارهای مختلف در شکستن خواب و تحریک جوانه‌زنی بذر (Firmiana simplex)

Abstract

با توجه به اینکه جوانه­زنی بذر درخت سیدالاشجار (<em>Firmiana simplex </em>L.) مشکل بوده و تکثیر بذری این گیاه را با مشکلاتی روبرو کرده است، لذا در این پژوهش به بررسی عوامل بازدارنده جوانه­ زنی بذر و چگونگی رفع آنها پرداخته شده است. این آزمایش­ها در قالب طرح کاملاً تصادفی و به صورت فاکتوریل با سه تکرار در آزمایشگاه علوم باغبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 1393 اجرا شد. برای رفع خواب فیزیکی (پوسته سخت) از تیمارهای مکانیکی خراش­دهی با ماسه ریز به مدت صفر، 5، 10 و 15 دقیقه، آب گرم (70 درجه سانتی­گراد) و اسید (قرار دادنبذور در محلول اسید سولفوریک غلیظ به مدت 1، 5 و 10 دقیقه و سپس شستشو با آب به مدت 20 دقیقه) و برای رفع خواب فیزیولوژیک، سرمادهی به­مدت 30، 45 و 60 روز در دمای3 تا 6 درجه سانتی­گراد اعمال گردید. نتایج نشان داد که بالاترین درصد جوانه­زنی مربوط به خراش­دهی با ماسه (78 درصد) به مدت 15 دقیقه و 30 روز چینه سرمایی بود. در بین همه تیمارها کمترین میزان جوانه­ زنی مربوط به تیمار شاهد (4.6 درصد) بود. از تیمارهای گوناگونی که به منظور شکستن خفتگی موجود در بذر درخت سیدالاشجار از آن­ها استفاده شد، چنین نتیجه ­گیری شد که بذرهای دارای خفتگی دوگانه پوسته بذر و خفتگی رویانی می­باشد. همچنین نتایج نشان داد استقرار گیاهچه­ های حاصل از این تیمار خراش­ دهی (86.6) در مقایسه با سایر تیمارها به خصوص شاهد (بدون خراش­دهی) بیشتر بوده است.