زمین‌شیمی و زیست دسترس پذیری عنصر ید در آب و خاک منطقه دهدشت، استان کهگیلویه و بویراحمد

Abstract

عنصرید ریزمغذی ضروری برای سلامتی انسان است، ازاین‌رو کمبود آن سبب صدمات بسیار به‌ویژه اختلالات تیروئیدی می‌شود. شرایط اقلیمی و زمین‌شناسی از علل بروز و شیوع این اختلالات است. مطالعات کتابخانه‌ای، نشان داد که تاکنون مطالعه‌ای با جایگاه زمین‌شناسی در منطقه انجام نشده است، لذا تأکید بر دلایل زمین‌شناختی با مطالعه بر روی خاک و آب بود. در پاسخ به گزارش‌ها موجود بر وجود اختلالات تیروِئیدی در منطقه دهدشت، 16 نمونه آب زیرزمینی از چاه‌های کشاورزی، شرب و چشمه‌های موجود در منطقه جهت آنالیز آنیون‌ها، کاتیون‌ها و ید گرفته شد. نتایج نشان داد که مقدار ید در برخی نمونه‌های آب بالاست. برای بررسی تأثیر خاک منطقه بر مقدار ید، 20 نمونه خاک از سازندهای مختلف گرفته شد و مقدار ید، مواد آلی و pH آن‌ها اندازه‌گیری شد. ید می‌تواند در چندین گونه وجود داشته باشد، در محیط‌های مختلف تحرک ید به گونه ید وابسته است. نتایج نشان داد مقدار pH و کلسیم بالا ناشی از حضور سازند‌های آهکی باعث کاهش تحرک ید در منطقه می‌شوند، همچنین محیط قلیایی و احیایی شرایط را برای تحرک و غنی‌سازی ید در آب‌های زیرزمینی فراهم کرده است.