تعیین مهم‌ترین شاخص‌های میکروبی به عنوان شاخص سلامت خاک در خاک‌های آلوده به کادمیوم و سرب

Abstract

آلودگی خاک با فلز سنگین کادمیم (Cd) و سرب (Pb) به دلیل اثرات سمی بالقوه آنها بر فعالیت و ترکیب جامعه زیستی خاک، در چند دهه گذشته بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق، 12 نمونه خاک آلوده به کادمیوم و سرب از عمق 20 - 0 سانتی‌متری از نقاط مختلف پالایشگاه نفت شهید تندگویان تهیه و برخی ویژگی‌های زیستی آنها از قبیل تنفس پایه، تنفس تحریک شده، جمعیت باکتری، جمعیت قارچ، کربن بیوماس میکروبی، فعالیت آنزیم اوره‌آز و ال- آسپارژیناز به عنوان شاخص‌های سلامت خاک اندازه‌گیری گردید. آلودگی موجود در محیط به عنوان عامل مشترک موثر بر مجموع عوامل زیستی خاک فرض و با استفاده از تجزیه مولفه‌های اصلی (PCA) مهمترین شاخص‌های زیستی که نشان دهنده سلامت خاک است استخراج شد. نتایج نشان داد دو عامل بیش از 90 درصد کل تغییرات شاخص‌های سلامت خاک را تحت تاثیر قرار می‌دهد و دو شاخص جمعیت قارچ و فعالیت آنزیم اوره‌آز بیشترین همبستگی را با عامل اول دارند، بنابراین حساس‌ترین شاخص‌ها در برابر آلودگی خاک با کادمیوم و سرب می‌باشند. همچنین تنفس پایه و تنفس تحریک شده بیشترین همبستگی را با عامل دوم دارند و دومین دسته از ویژگی‌های زیستی از نظر حساسیت به آلودگی موجود در محیط هستند.