تأثیر پیری تسریع شده بر جوانه‌زنی و سایر مولفه‌های جوانه‌زنی بذر‌های حاصل از پرایمینگ گیاه مادری در ارقام لوبیای چیتی

Abstract

پیری بذر یکی از مشکلات عمده در تولید محصولات زراعی است. به منظور بررسی تأثیر پیری تسریع‌شده بر جوانه‌زنی و سایر مولفه‌های جوانه‌زنی بذر‌های حاصل از پرایمینگ گیاه مادری در سه رقم لوبیا چیتی، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با سه تکرار درآزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز اجرا شد. عامل‌های مورد بررسی مشتمل بر ارقام لوبیا چیتی در سه سطح شامل E9، E10 و خمین، پیری تسریع‌شده در دو سطح شامل پیری و شاهد و بذور بدست آمده از پرایمینگ بذور مادری کشت شده در مزرعه در 7 سطح شامل پلی اتیلن گلیکول 5 -بار در مدت 6 ساعت، کلرید پتاسیم 20 - میلی‌مولار در مدت 6 ساعت، کلرید کلسیم 15- میلی‌مولار در مدت 3 ساعت، کلرید سدیم 20- میلی‌مولار در مدت 6 ساعت، سالیسیلیک اسید 500 میلی‌گرم در لیتر در مدت 12 ساعت هیدرو‌پرایمینگ در مدت 12 ساعت و بدون پرایم (شاهد) بود. صفات درصد و سرعت جوانه‌زنی، وزن خشک گیاهچه، شاخص وزنی و طولی بنیه گیاهچه و انرژی جوانه‌زنی در روز نهم اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که اثر متقابل پیری زودرس، پیش‌تیمار و رقم بر صفات جوانه‌زنی شامل درصد جوانه‌زنی، وزن خشک گیاهچه، شاخص وزنی و طولی بنیه و انرژی جوانه‌زنی در روز نهم در سطح یک درصد، اثر متقابل پیری زودرس و پرایمینگ بر سرعت جوانه‌زنی در سطح یک درصد و اثر متقابل پرایمینگ و رقم بر سرعت جوانه‌زنی و ضریب آلومتری در سطح پنج درصد معنی‌دار یود. تیمار پیری زودرس در مقایسه با شاهد صفات جوانه‌زنی کمتری را نشان داد. بیشترین درصد جوانه‌زنی و انرژی جوانه‌زنی در روز نهم در تیمار کلرید سدیم 6 ساعت و رقم E10، بیشترین وزن خشک گیاهچه، سرعت جوانه‌زنی و شاخص وزنی و طولی بنیه در تیمار کلرید کلسیم 3 ساعت و رقم E10 بدست آمد. نتایج نشان داد که با توجه به رقم و انتخاب مناسب پیش‌تیمار گیاه مادری، می‌توان انبارداری را بهبود بخشید و بذر‌هایی با قدرت بالاتر و زوال کمتر داشت.