بررسی نقش تهدیدات درونی و بیرونی منطقه شمال غرب بر تدوین راهبردهای دفاعی با ماهیت جغرافیایی- سیاسی

Abstract

منطقه شمال غرب ایران یکی از محیط‌های ژئوپلیتیکی حساس کشور است که از گذشته با مسائل امنیتی، جنگ و رقابت بین کشورهای منطقه مواجهه بوده است. سؤال اصلی مقاله این است که تهدیدات درونی و بیرونی منطقه شمال غرب چه نقش و جایگاهی در تدوین راهبردهای دفاعی ایران دارند‌؟‌‌ روش این مقاله توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش صاحب‌نظران، خبرگان دانشگاهی و دست‌اندرکاران طراحی راهبردهای دفاعی - استراتژیک، می‌باشند که در مجموع 500 نفر می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری کوکران تعداد اعضای نمونه 217 نفر تعیین شده است. برای سنجش روایی پرسشنامه از نظر کارشناسان، اساتید و متخصصان این حوزه استفاده شد و برای تعین پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که نتیجه آن 0.88 بود و تائید شد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که عدم توسعه مناطق مرزی منطقه شمال غرب(4.65) به عنوان مهم‌ترین تهدید داخلی در نظر گرفته شده است. بعد از آن مشکل زیست‌محیطی دریاچه ارومیه(4.62)، وجود پهنه جغرافیای که دنباله راهبردهای امنیتی و دفاعی کشورهای همسایه(4.59)، تحرکات برخی گروه‌های معاند در این مناطق(4.56)، بهره‌برداری جریان‌های سیاسی از توسعه‌نیافتگی بخشی از مناطق شمال غرب(4.49)، داشتن حس تعلق کردها نسبت به کردهای ترکیه و عراق(4.48)، وجود منازعات قومی، مذهبی و طایفه‌ای فاکتور(4.47) و اقلیت گرایی قومی در این منطقه(4.43)، حس ناسیونالیستی در بین کردها و آذری‌ها(4.41)، وجود جمعیت‌های ناهمگون با جمعیت اصلی کشور(3.51) قرار گرفته‌اند.