اثرات دما و پتانسیل آب بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) رقم صفه

Abstract

اطلاعات کمی در مورد اثرات دما و پتانسیل آب بر جوانه­زنی بذر گلرنگ وجود دارد. به­منظور بررسی تأثیر دما و پتانسیل آب بر شاخص­های جوانه­زنی در بذر گلرنگ (رقم صفه) آزمایشی به­صورت تجزیه مرکب در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار 25 بذری در آزمایشگاه تکنولوژی بذر گروه زراعت و اصلاح­نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج در سال 1393 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح دمایی (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 و 45 درجه سانتی­گراد) و پتانسیل آب (0، 0.2-، 0.4-، 0.6-، 0.8-، 1-، 1.2-، 1.4- و 1.6- مگاپاسکال) در نظر گرفته شد. صفات درصد و سرعت جوانه­ زنی، طول ریشه­ چه و ساقه­ چه، نسبت طول ریشه­ چه به ساقه­ چه و شاخص بنیه گیاهچه اندازه‌گیری گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تأثیر دما، پتانسیل آب و اثر متقابل آن­ها بر کلیه شاخص­های جوانه زنی در سطح احتمال یک درصد معنی­ دار بود. همچنین با کاهش پتانسیل آب، درصد و سرعت جوانه­ زنی کاهش یافت. در دمای 5 درجه سانتی­گراد با تغییر پتانسیل آب از صفر به 1.6- مگاپاسکال درصد جوانه­ زنی از 98 درصد به صفر رسید و در دمای 30 درجه سانتی­گراد با تغییر پتانسیل آب از صفر به 1.6- مگاپاسکال درصد جوانه­ زنی از 95 درصد به 1 درصد کاهش یافت. با افزایش دما تا دمای 20 درجه سانتی­گراد، درصد و سرعت ­جوانه­ زنی افزایش یافت و پس از آن کاهش یافت.