مکان یابی ژن های کنترل کننده سرعت و درصد جوانه زنی در آفتابگردان تحت شرایط تنش شوری

Abstract

تنش شوری از جمله عوامل محدود کننده رشد گیاهان می­باشد. به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف شوری بر صفات درصد و سرعت جوانه­زنی بذور آفتابگردان و تعیین مکان ژن­های کنترل­کننده صفات مذکور در ژنوم آفتابگردان، مطالعه­ای در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشگاه ارومیه به اجرا در آمد. عامل اول شامل 70 رگه درون­زاد نوترکیب آفتابگردان حاصل از تلاقی PAC2 (به عنوان والد مادری) و RHA266 (به عنوان والد پدری) به همراه والدین و عامل دوم سطوح مختلف تنش شوری شامل صفر، 2، 4، 6 و 8 دسی­زیمنس­بر­متر بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین سطوح مختلف شوری و رگه­ های خالص و برای هر دو صفت مورد مطالعه تفاوت معنی دار در سطح احتمال یک درصد وجود دارد و اثر متقابل رگه و شوری نیز معنی­دار است. وراثت­ پذیری برای درصد جوانه­ زنی 14 درصد و برای سرعت جوانه ­زنی 20 درصد برآورد شد. مکان­یابی ژن­ها با استفاده از نقشه پیوستگی شامل 221 نشانگر SSR/SNP با متوسط فاصله 7/44 سانتی­ مورگان بین نشانگرها انجام گرفت. در سطوح مختلف تنش شوری، برای صفت درصد جوانه ­زنی QTL 12 و برای صفت سرعت جوانه­ زنی 22 QTL شناسایی شد. درصد تغییرات فنوتیپی توجیه شده توسط QTL­ها برای صفات مورد مطالعه بین 2/04% تا 67/61% متغییر بود. در این مطالعه، QTLهای salt2.PG.13.1، salt2.PGS.2.1، salt2.GR.1.1، salt4.GR.9.1، salt6.GR.10.1 و salt8.GR.6.1 دارای بیشترین ضریب تغییرات فنوتیپی می­باشند. نتایج این تحقیق بیانگر وجود QTLهای غیر اختصاصی (هم مکان) برای صفات مورد مطالعه است که این امر اهمیت زیادی در به­ نژادی گیاهی داشته و گزینش همزمان چندین صفت را امکان­پذیر می­سازد.