رزیابی اثر نهاده های آلی در تولید بذر زیستی (ارگانیک) گیاه دارویی همیشه بهار (Calendula officinalis L.)

Abstract

بهمنظور بررسی عملکرد و خصوصیات کیفی بذر گیاه دارویی همیشه بهار (.L officinalis Calendula (تحت شرایط تغذیه ارگانیک، بذور حاصل از کاربرد نهادههای آلی مختلف (دو سطح بسترکشت کود گاوی (به میزان 20 تن در هکتار و بدون مصرف کود دامی) و چهار سطح مایه تلقیح باکتریهای تثبیتکنندة نیتروژن (chroococcum Azotobacter/brasilense Azospirillum ،(حلکنندة فسفات نامحلول (fluorescens Pseudomonas ،(مخلوط باکتریهای تثبیتکنندة نیتروژن وحلکنندة فسفات و عدم کاربرد باکتری) در یک آزمایش مزرعهای، بر اساس آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه گیاهان دارویی گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در دو سال 1389 و 1390 ارزیابی شدند. عملکرد بذر و وزن هزار دانه، ابعاد بذر و خصوصیات کیفی جوانهزنی بذر شامل درصد، سرعت، یکنواختی و زمان رسیدن به 95 درصد جوانه‌زنی بذر، طول و وزن خشک گیاهچه و شاخص بنیه بذر ارزیابی شدند. بر اساس نتایج موجود، اثر متقابل بستر کود دامی و باکتریهای محرک رشد گیاه بهطور معنی داری بیشترین وزن هزار دانه و عملکرد بذر را در طی دو سال آزمایش بهدنبال داشت. تقریبا کلیه صفات مرتبط با ابعاد بذر در هر دو سال تحت تاثیر استفاده از کود دامی در بستر کشت و همچنین تلقیح با باکتریهای محرک رشد قرار گرفتند. استفاده از کود دامی، اثر معنی داری بر درصد جوانه زنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر (طی هر دو سال) داشت و همچنین کاربرد باکتری‌های محرک رشد، درصد جوانهزنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر (طی هر دو سال) و یکنواختی و زمان رسیدن به 95 درصد جوانه‌زنی و وزن خشک گیاهچه (سال اول) را بهطور معنی داری تحت تاثیر قرار دادند. در مجموع، استفاده از بستر کود دامی و همچنین کاربرد باکتریهای محرک رشد نسبت به عدم کاربرد آنها، بیشترین میزان صفات مورد اندازه گیری را بههمراه داشت.