بررسی تأثیر قارچ ریشه های آربوسکولار همزیست با گونه درختی محلب (CerasusmahalebL. Mill.) بر زیست پالایی سرب

Abstract

<strong>افزایش غلظت فلزات سنگین در خاک یکی از نتایج فعالیت­های صنعتی بشری است. از روش­های پالایش زیستی این نوع آلاینده­ها می توان به استفاده از همزیستی قارچ‏های میکوریزی اشاره نمود. تحقیق حاضر با هدف بررسی پتانسیل قارچ­های میکوریزی در زیست پالایی سرب توسط محلب (<em>Cerasus mahaleb</em> L. Mill.) در سطوح مختلف آلودگی خاک با فلز سنگین سرب و تلقیح با قارچ های میکوریزی مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل سه سطح تلقیح با قارچ­های میکوریزی و سه سطح آلودگی خاک به فلز سنگین سرب در چهار تکرار بود. نتایج نشان داد با افزایش آلودگی خاک به سرب درصد کلنیزاسیون قارچ­های میکوریزی کاهش یافت. همچنین در بالاترین سطح آلودگی خاک تیمار ترکیبی قارچ میکوریزی بیشترین درصد همزیستی با ریشه گیاه محلب را به خود اختصاص داد. فاکتور انتقال (TF) فلز سرب در ساقه و برگ در تیمار خاک آلوده شدید نسبت به خاک کم آلوده افزایش یافته و تیمار ترکیبی قارچ میکوریزی در انتقال فلز سرب به برگ و ساقه محلب عملکرد به نسبت بهتری از خود نشان داد. بالاترین مقادیر مربوط به هر دو فاکتور انتقال زیستی (<em>B</em>CF) (تجمع در ریشه) و ضریب تجمع زیستی (BAC) (انتقال به اندام هوایی) در تیمار خاک آلوده شدید بیشترین مقدار بود، همچنین تیمار ترکیبی قارچ میکوریزی بهترین عملکرد را در افزایش دو فاکتور ذکر شده داشت. مقدار فاکتور انتقال زیستی ((BCF از ضریب تجمع زیستی (BAC) و فاکتور انتقال (TF) بیشتر و نزدیک به یک بود (مقدار محاسبه شده حدود ۹ /0 بود ).با توجه به نتایج حاصل، نهال­های گونه محلب اگرچه دارای توانایی انباشت فلزات سرب در ریشه و انتقال آن به اندام‏های هوایی را نشان دادند، لیکن تثبیت در ریشه را با کارایی بسیار بهتر و مؤثرتری انجام داده و بدین صورت توانسته‏اند در همزیستی با قارچ های میکوریزی در کاهش انتقال عنصر سنگین در خاک مؤثر عمل نمایند.</strong>