بررسی اثر کاربرد کرم خاکی Eisenia fetida و قارچ میکوریزا آربوسکولار Funneliformis mosseae بر برخی از خصوصیات میکروبی خاک و جذب نیتروژن و فسفر توسط ذرت Zea mays

Abstract

<strong><span lang="FA" dir="RTL">فعالیت کرم‌های خاکی و قارچ‌های میکوریزی در خاک، بر جذب آب و عناصر غذایی و عملکرد گیاه تأثیرگذار است. لذا، به‌منظور بررسی تأثیر کرم خاکی <em>(</em></span><em><span>Eisenia fetida</span><span lang="FA" dir="RTL">) </span></em><span lang="FA" dir="RTL">و قارچ میکوریزا (</span><em><span>Funneliformis mossea</span><span lang="FA" dir="RTL">)</span></em><span lang="FA" dir="RTL"> بر کلونیزاسیون ریشه، وزن خشک اندام هوایی، جذب عناصر فسفر و نیتروژن، کربن آلی و کربن زیست‌توده میکروبی خاک، آزمایشی گلخانه‌ای در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. </span><span lang="AR-SA" dir="RTL">تیمارهای این آزمایش شامل شاهد (</span><span>C</span><span lang="AR-SA" dir="RTL">)، کاربرد کرم خاکی</span><span>(Ew)</span><span lang="AR-SA" dir="RTL">، کاربرد میکوریزا </span><span>(AMF)</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> و کاربرد تلفیقی کرم خاکی به‌همراه میکوریزا</span><span>(AMF×Ew)</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> بودند. نتایج نشان داد که کاربرد میکوریزا (تیمارهای میکوریزا و کرم خاکی به همراه میکوریزا) موجب تفاوت معنی‌دار در درصد کلونیزه‌شدن ریشه نسبت به تیمار شاهد شد. </span><span lang="FA" dir="RTL">تیمار تلفیقی کرم خاکی </span><span lang="AR-SA" dir="RTL">به‌همراه </span><span lang="FA" dir="RTL">میکوریزا </span><span lang="AR-SA" dir="RTL">به ترتیب باعث افزایش 105 و 79 درصدی غلظت فسفر و نیتروژن</span><span lang="FA" dir="RTL"> در اندام هوایی گیاه ذرت نسبت به تیمار شاهد شدند. </span><span lang="FA" dir="RTL">تأثیر میکوریزا بر افزایش جذب فسفر و درنتیجه کاهش نسبت </span><span>N/P</span><span lang="FA" dir="RTL"> و تأثیر کرم خاکی بر افزایش جذب نیتروژن از دو منبع معدنی و آلی و در نتیجه افزایش نسبت </span><span>N/P</span><span lang="FA" dir="RTL"> در گیاه معنی‌دار بود. </span><span lang="FA" dir="RTL">تیمارهای آزمایش به طور معنی‌داری موجب افزایش کربن زیست‌توده میکروبی خاک شدند. علاوه بر این کربن آلی خاک در حضور کرم‌های خاکی به طور معنی‌داری افزایش یافت.</span><span lang="FA" dir="RTL"> از این رو، </span><span lang="AR-SA" dir="RTL">در راستای کشاورزی پایدار</span><span lang="FA" dir="RTL">استفاده از کرم‌های خاکی و قارچ میکوریزا آربوسکولار به‌عنوان کود زیستی می‌تواند</span><span lang="AR-SA" dir="RTL"> موجب کاهش مصرف کودهای شیمیایی فسفری و نیتروژنی و افزایش راندمان مصرف این کودها شود.</span></strong>