مطالعه آبهای زیر زمینی منطقه کلوانق (هریس- آذربایجان شرقی) به روش ژئوفیزیک

Abstract

انسان برای ادامه حیات به آب شرب سالم، پایدار و مطمئن در جهان امروز و بخصوص مناطقی همچون کشور نیمه خشکی چون ایران دارد. یکی از مهمترین منابع آبی که دارای چنین ویژگی هایی است منابع آب های زیرزمینی است. در طول دهه های گذشته اکثر آبخوان های موجود در سازندهای نرم در کشور استفاده شده است، این موضوع باعث شده اکتشاف آب در سازندهای سخت بیشتر مدنظر قرار گیرد. در این پژوهش نقش عوامل ساختاری در توسعه منابع آب محدوده اطراف شهر کلوانق مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. این شهر در جنوب شهرستان هریس قرار گرفته که در شمال رودخانه آجی چای قرار داشته و عمده مسیل های آن ازسرشاخه های بخش میانی رودخانه آجی چای می باشد که منشا آن ارتفاعات کوه ها ی قره داغ است. بررسی های صحرایی و جستجو در عکس های هوایی و ماهواره ای و نقشه های زمین شناسی کمک کرده است تا بخشهایی از محدوده مطالعاتی راکه فعالیتهای تکتونیک فعال مرتبط با گسلهای فعال که پتانسیل آب زیرزمینی می توانند داشته باشندشناسایی گردد. در ادامه از روشهای ژئوفیزیکی کمک گرفته شده است وبا تهیه مقاطع ژئوالکتریک و برشهای شبه مقطع وجود وگستره تحت الارضی آبخوانها درمحدوده مورد مطالعه مشخص گردیده است. این مطالعات مشخص نموده که در بخشهای شرق و شمال شرقی منطقه مورد مطالعه مقاومتها عمدتا کم و در حد 10 تا 15 اهم متر می رسد که در ارتباط با سازند های قرمز، و سنگهای رس و مارن ناتراوا است. بررسی نتایج کاوشهای ژئوفیزیکی نشان داده است که محدوده مطالعاتی در بخشهای شمالی از سازندهای سخت ناتراوا یا بسیار کم تراوا تشکیل شده است و اغلب گسلهایی که در منطقه وجود دارد نیز زونهای گسلی ناتراوا ویا بسیار کم تراوایی دارند. با بررسی و مقایسه نتایج حاصله مشخص گردید که مناطق با پتانسیلهای بالا در بخشهای جنوبی منطقه وجود دارد. در نهایت در ارتباط با خصوصیات ابخوان اکتشاف شده موقعیت سونداژهای ژئوالکتریک 30و 26جهت حفرچاه بترتیب و بر حسب الویت پیشنهاد شده است. ضخامت زیاد آبخوان اکتشاف شده بخصوص در محل سونداژ 30 و خصوصیات آن این نوید را میدهد که چاه حفر شده آبدهی خوب و دائمی داشته باشد.