اثر محلول‌پاشی و تلقیح ریشه با باکتری‌های محرک رشد و متابولیت‌های آنها بر میزان کلروفیل، جذب عناصر معدنی و عملکرد برنج رقم هاشمی

Abstract

به منظور مطالعه اثر محلول­پاشی باکتری­های محرک رشد و متابولیت­های (شامل سیدروفور، اکسین، جیبرلین و برخی اسیدهای آلی) آنها در مقایسه با تلقیح ریشه بر میزان کلروفیل، جذب عناصر معدنی و عملکرد برنج رقم هاشمی، آزمایشی در دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در 4 تکرار در سال 1389 به اجرا درآمد. تیمارها در این تحقیق عبارت بودند از: بدون محلول­پاشی و بدون کود (تیمار شاهد)؛ بدون محلول­پاشی و مصرف کود؛ محلول­پاشی با: <em>Pseudomonas fluorescens</em> strain 136<em>،</em> متابولیت <em>P. fluorescens</em> strain 136،<em>P. fluorescens </em>strain 168، متابولیت ­<em>P. fluorescens</em> strain 168، <em>P. fluorescens</em> strain 41<em>، </em>متابولیت­ <em>P. fluorescens</em> strain 41؛ تلقیح ریشه با: <em>P. fluorescens </em>strain 136، <em>P. fluorescens</em> strain 168، <em>P. fluorescens</em> strain 41. نتایج آزمایش حاکی از آن بود که تلقیح ریشه با <em>سودوموناس</em> سویه 41 در تمامی صفات در مقایسه با شاهد از بقیه تیمارها بالاتر بود. هر چند که محلول­پاشی با <em>سودوموناس</em> سویه 41 نسبت به تلقیح ریشه با سویه­های 41 و 136 <em>سودوموناس</em> از میزان کمتری برخوردار بود، اما نسبت به تیمار واجد کود و بدون باکتری، نتیجه بهتری داشت. نتایج اثر محلول­پاشی متابولیت­های باکتری­های مختلف بر صفات مورد مطالعه کمتر از تلقیح ریشه و محلول­پاشی باکتری بود که می­تواند نشان­دهنده اثر تنظیمی باکتری، در رشد و نمو گیاه باشد. در پایان آزمایش مشخص شد که تلقیح ریشه با این باکتری­ها مناسب­تر است، اما محلول­پاشی این باکتری­ها نیز می­تواند در افزایش رشد و عملکرد دانه مؤثر باشد.