بررسی مفهوم منافع ملی با استفاده از چهار سطح تحلیل فرد،گروه، دولت و سیستم

Abstract

بررسی مفهوم منافع ملی با استفاده از چهار سطح تحلیل فرد،گروه، دولت و سیستم<br /> دکتر ابو محمد عسگرخانی[1]<br /> منوچهر شفیعی اینچه­ای[2] <br /> چکیده:<br /> منافع ملی واژه­ای است که از آن به فراوانی صحبت می­شود و در هر متنی که مرتبط با علوم سیاسی و روابط بین­الملل باشد می­توان نشانه­ای از حضور این کلمه یافت. اما برخلاف کاربرد رایج آن معنای این واژه در ابهام قرار دارد و زمانی که از منافع ملی صحبت می­کنیم این سوال را بایستی بپرسیم که منافع ملی چیست؟ چه کسی آن را تعیین می­کند؟ آیا منافع ملی دارای مصادیقی ثابت است و یا در گذر زمان این مصادیق تغییر می­کنند؟ چگونه می­توان گفت اقداماتی که نتایج آنها از پیش تعیین شده نیست و در تعامل با رفتار سایر واحدها معنا می­یابد موجب بقا و افزایش قدرت ملی خواهد شد؟چگونه می­توان بین منافع گروه حاکم و منافع ملی تفاوت قائل شد؟چگونه می­توان دشمنی با A به جای دشمنی با B را اقدامی مبتنی بر منافع ملی خواند؟ رواج این مفهوم در ادبیات روزانه علوم سیاسی و روابط بین­الملل موجب شده است که بکاربرندگان آن از تفکر درباره آن پرهیز کنند و با سطحی نگری با آن برخورد کنند. هدف از این نوشتار درک و روشن سازی معنا و ابعاد این واژه است تا نشان دهیم در حقیقت منافع ملی نه یک مفهوم ساده بلکه مفهومی پیچیده و شکل­گیری آن حاصل فرآیندهای در هم تنیده و چند سطحی است.<br /> واژگان کلیدی: منافع ملی، علوم سیاسی، روابط بین­الملل، سیاست گذاری<br /> <br clear="all" /><br /> <br /> [1] - دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، گروه روابط بین­الملل، دانشگاه تهران<br /> asgrakha@ut.ac.ir<br /> <br /> <br /> [2] - دانش آموخته کارشناسی ارشد، روابط بین الملل، دانشگاه تهران<br /> manochehrshafei@yahoo.com <br /> <strong>تاریخ دریافت: 24/7/1394- تاریخ پذیرش:18/9/1394</strong><br /> <strong> </strong><br /> <strong> </strong>