بررسی نقش تحریک در مسئولیت کیفری و جنائی در حقوق کیفری ایران و امریکا

Abstract

زمینه و هدف: مفهوم تحریک در حقوق جزای ایران و آمریکا از دو جهت قابل بررسی است، ابتدا به تحریک از منظر تحریک کننده نگریسته اند و به عنوان «جرم تحریک» در قوانین بیان شده است و سپس ، تحریک را از دیدِ شخص تحریک شده مورد مطالعه قرار داده و تحت عنوان «عذر تحریک» به آن پرداخته اند که در اینجا تحریک، عملی است که از ناحیه تحریک کننده آن چنان شدید رخ می دهد که احساسات متهم یا تحریک شونده راتحت تأثیر قرار داده و موجب می شود که شخص بر رفتارش مسلط نشده و مرتکب جرمی شود. روش تحقیق: روش اجرای این تحقیق تحلیلی-توصیفی بوده و محقق بر اساس مستندات موجود به بررسی نقش تحریک در مسئولیت کیفری با توجه به سیاست جنایی کشور در این راستا می پردازد. نتایج و یافته‌های تحقیق: بر خلاف حقوق ایران تحریک بزه‌دیده در آمریکا به عنوان یک دفاع خاص در قتل عمد شناخته شده و اثبات آن موجب کاهش مسئولیت مرتکب از قتل عمد به قتل غیر عمد ارادی می‌گردد. معافیت یا کاهش مجازات در قتل در فراش، قذف غیر ارتجالی، دفاع مشروع افراطی و پیش‌بینی تحریک بزه‌دیده به عنوان کیفیات مخففه قضایی را می‌توان به عنوان نمونه‌هایی از تأثیر تحریک بزه‌دیده در مسئولیت کیفری در حقوق ایران مورد مداقّه قرار داد.