پژوهشنامه عرفان

ارسال های اخیر

  • تحلیل حس بویایی از دیدگاه مولوی 

    کریم پسندی, کورس (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2025-04-01)
    یکی از حواس پرکاربرد در ذهن و زبان مولوی برای نمایاندن ساحت مادی و روحانی انسان، حس بویایی است. مولوی با توجه به ساحت مادی انسان و با نگرش فیزیولوژیک، حس بویایی ظاهری را از ابزارهای شناختی انسان برای ارتباط و تعامل با عالم ...

  • سنجش انطباق‌پذیری آراء استیون کتس در باب تجربه عرفانی در نسبت با تجربه زیبایی‌شناختی هنر اسلامی 

    نصری, ستاره؛ رنجبران, داوود (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    سنجشِ انطباق‌پذیریِ آراء استیون کتس در بابِ تجربهء عرفانی، در نسبتِ با تجربهء زیبایی‌شناختیِ هنر اسلامی، موضوعی است که در این مقاله مورد مطالعه قرار گرفته است. کتس، به عنوانِ نمایندهء جریانِ ساخت‌گرا در عرفان‌پژوهی، به ...

  • تحلیلی بر شطحیّات عرفا بر مبنای نظریۀ بازی‌های زبانی ویتگنشتاین 

    کاظمی, حسین؛ حجازی, بهجت السادات؛ محسنی نیا, ناصر (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    شطحیّات زبانی عرفا بخشی از گفتارهای به ظاهر هنجارشکنانۀ ایشان است که به دلیل ایجاد شکاف میان زبان، تصوّر درونی عارف و واقعیّت امر همواره مخاطبانی را در درک و فهم آن گزاره‌ها گرفتار توّهم و سوءِ برداشت‌کرده‌ و در نتیجه تیغ ...

  • بررسی سیمای مشایخ صوفیه در عصر صفوی بر اساس هژمونی آنتونیو گرامشی 

    کاظم پور, مهسا؛ مختاری, مسروره؛ صلاحی, عسگر (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    از رویکردهای اجتماعی و فکری رایج در تاریخ، عرفان و تصوّف است که از زمان شکل گیری تا اوج و کمال با تغییراتی همراه بوده است. این رویکرد بهرغم تأثیر در مؤلـّفه‌های دیگر، از عوامل گوناگونی نیز تأثیر پذیرفته است و در ضمن این ...

  • بررسی ویژگی‌های «سلوک عرفانی» در المواقف و المخاطبات ابوعبدالله نفّری 

    عباسی, رضا؛ حمزئیان, عظیم؛ خیاطیان, قدرت الله (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    ابوعبدالله نفّری یکی از عارفان گمنام قرن چهارم هجری است. مهم‌ترین اثر او، دو کتاب المواقف و المخاطبات است که محتوای آن را، گزارش‌های مستقیمِ تجارب عرفانی این عارف تشکیل می‌دهد. تعابیر موجود در این دو کتاب، به نسبت غیرمشوب ...

  • تحلیل گفتمان قدرت در عرفان با تکیه بر مکتوبات مولوی 

    بر, عبدالباسط؛ شعبانزاده, مریم؛ نیکبخت, عباس (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    در میان نظریه پردازان معاصر، نورمن فرکلاف از جمله کسانی است که نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی را تا مرزهای منطقی آن گسترش داد و آن را از حوزه زبان به مطالعه نظامهای ادبی و ایدئولوژیک بسط داد. در پژوهش حاضر که با روش توصیفی ـ ...

  • بررسی و تحلیل تفسیر ابن عربی از عجل بنی اسرائیل 

    شیخ, محمود؛ جلیلی, نازنین (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    یکی از مسائل مورد مناقشۀ فصوص‌الحکم، تفسیر ابن‌عربی از داستان عجل بنی‌اسرائیل است. تفاسیر عرفانی پیش و پس از او بیشتر تأویلی انفسی از عجل ارائه کرده و آن را نفس یا علاقهمندهای نفسانی دانسته‌اند، اما او با باور به تکوینی ...

  • نقش اسمای الهی در انسان‌شناسی سلوکی از نظر امام خمینی(ره) 

    شهروی, اعظم؛ مهدی پور, حسن (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    در عرفان اسلامی همه موجودات عالم، مظهر اسما و صفات الهی هستند. در میان همه موجودات، انسان مظهریّت اتمّ دارد. بر حسب اینکه عارف معتقد است هر موجودی در عالم از عین ثابت خود در مقام علم ربوبی پیروی می کند، در بحث سلوکی نیز ...

  • تأثیر نِفَّری بر ابن عربی در بحث حجاب عرفانی 

    سعادتی, سیامک؛ حاجیان‌نژاد, علیرضا (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    حجاب به‌عنوان حائل و مانع سلوک از مهم‌ترین مباحثی است که از دیرباز در عرفان اسلامی مطرح شده است. چراکه حجاب، مانع معرفت حقیقی می‌شود و سالک برای کشف آن، کاری بس دشوار پیش روی دارد. این عوامل سبب شده است تا در اکثر متون ...

  • مبانی معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی نظریۀ معنا در عرفان ابن‌عربی و نتایج مترتب بر آن 

    بوداقی, حجت؛ رسمی, سکینه (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    یکی از مباحثی که عرفا در آثارشان در مورد آن بحث کرده‌اند، معنا و زبان است. به طور کلّی معنا در دستگاه فکری عرفا هویّتی متقدّم دارد و در تقابل با دیدگاه زبان-شناسی امروز است، که لفظ را مقدّم بر معنا می‌داند. ابن‌عربی دیدگاه ...

  • اصول اخلاقی صوفیه در ارتباط با خلق 

    الهی‌زاده, مریم؛ نیری, محمدیوسف؛ کافی موسوی, اباذر (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    اخلاق، مهم‌‌ترین حوزۀ تعلیم و تربیت صوفیه است. اصول اخلاقی در متون صوفیه، همان گسترش‌ اصول اخلاقی در اسلام است. همان‌طور که هدف نهایی تمام ادیان، به‌ویژه اسلام، پرورش اخلاق و روح متعالی در جامعۀ بشری بوده است، مقصد عرفان ...

  • جایگاه معرفتی «حیرت» و سازگاری آن با مقام «یقین» در آموزه‌های دینی 

    ایمانی نسب, علی؛ عشریه, رحمان؛ خانی, محمدرضا (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    جستار پیش رو عهده‌دار تبیین حوزه معرفتی «حیرت» بارویکرد مثبت آن درآموزه‌های دینی است. با نظرداشت این نکته که کاربردهای منفی این واژه نیز در قرآن کریم و عرف زبان عرب بسیار دیده می‌شود، آدمی در نگاه نخست از «حیرت»، سردرگمی ...

  • بدون عنوان 

    پدیدآور نامشخص (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)

  • بررسی تحلیلی مناسبات طور عقل و طور عرفان از نگاه ابن عربی 

    قهار, هادی (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-10-01)
    سنجش مرتبه عقل نظری در ترازوی عرفان ابن عربی محور این مقاله است. عارفان به کرات درباره عقل اظهار نظر کرده اند. برداشت اولیه و کم عمق از این اظهارات، معمولا این بوده است که عرفان، وادی ضد عقل و ضد منطق است. به طور طبیعی ...

  • ارزیابی رویکرد عارفان در معنای توبه و مراتب سلوکی آن با سنجه قرآن و حدیث 

    میری, محمد (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
    این پژوهش بر آن است تا به روش اسنادی ـ تحلیلی، اصلی­ترین مباحث مرتبط با مقوله توبه را از دیدگاه آموزه­های دینی و همچنین اهل معرفت، بررسی کرده و در نهایت، میزان هماهنگی دیدگاه عارفان با شریعت را در این ساحت، بسنجد. در نگاه ...

  • گونه شناسی تطبیقی عرفان بندیکت قدیس و خواجه عبدالله انصاری 

    موسوی فراز, سید محمدرضا (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
    چکیده در این پژوهش نوع عرفان بندیکت قدیس به عنوان یکی از مهم­ترین شخصیت­های رهبانی و عرفانی مسیحی و خواجه عبدالله انصاری مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی با تمرکز بر کتاب قواعد بندیکت و ...

  • بررسی تطبیقی حال قرب عرفانی در اندیشه ابن‌عربی و مولانا 

    محرمی, رامین؛ شفق, رقیه (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
     «قرب» یکی از احوال عرفانی و عبارت از اطاعتی است که موجب تقرّبِ مطیع به مطاع می‌شود. نگارندگان در این جُستار، ضمن بررسی نوع تلقی ابن‌عربی و مولانا از احوال عرفانی «قُرب»، اندیشه­ها، باورها و تجارب مشترک و متفاوتِ این دو ...

  • واکاوی رگه های فلسفه خداشناسی لایب نیتس در عرفان مولوی 

    کریم پسندی, کورس (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
    یکی از پرسش های بنیادین انسان، پرسش از چیستی و هستی خدا است که مکاتب فلسفی، کلامی و عرفانی بنابر روش خود به آن پاسخ می دهند. از همین رهگذر با خوانش آراء معرفتی مولوی و آراء فلسفی لایب نیتس ، می توان دریافت که در پس پدیده ...

  • بررسی محتوایی منتخب قصه‌های عرفانی منظوم در ادب فارسی در اشعار شاعران عارف قرن هشتم تا یازدهم 

    قاسمی, حسین؛ احمد امرجی, رویا؛ نوروزی, خورشید (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
    بیان‌ناپذیری، از شاخصه‌های مهم زبان نمادین عرفان است و بیان اسرار شهودی و تجربیات عرفانی در ادبیات فارسی از طرق مختلف، به­ویژه از طریق قصه­های عرفانی منظوم صورت ­پذیرفته است. پرداختن به قصه­های عرفانی پس از قرن هفتم -که ...

  • بازخوانی لزوم شناخت و کارکردهای استاد اخلاق در تربیت سلوکی 

    غلامرضائی, جواد؛ سلطانی, سیده زینب (انجمن علمی عرفان اسلامی ایران, 2024-01-01)
    نقش استاد اخلاق در تربیت عرفانی و معنوی سالک نقشی بی‌بدیل است به گونه‌ای که بدون استاد و راهنما طی کردن مسیر پرفراز و نشیب سیر و سلوک و وصول به معرفت عرفانی برای سالک سخت و ناممکن می‌نماید. در این میان در بسیاری از موارد ...

View more