بررسی اثر سال برداشت نمونه و مرحله رویشی بر کیفیت علوفه گونه‌های مرتعی در استان آذربایجان غربی

Abstract

در این پژوهش به‌منظور تعیین ارزش غذایی گونه‌های مهم مرتعی در شرایط آب و هوایی، از 23 گونه گیاهی که به‌طور مشترک در رویشگاه‌های مورد بررسی وجود داشتند و از گونه‌های مهم و خوشخوراک مراتع محسوب می‌شوند، در دو مرحله فنولوژیکی طی سال‌های 83 و 84 نمونه‌برداری شد. سپس تجزیه شیمیایی برای اندازه‌گیری درصد نیتروژن و ADF نمونه‌های گیاهی انجام شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها از طرح اسپلیت پلات در قالب بلوک‌های کاملا تصادفی با 46 تیمار در سه تکرار استفاده شد. گونه‌های گیاهی به عنوان عامل اصلی و مرحله رویشی به عنوان عامل فرعی و رویشگاه‌های واقع در تیپ گیاهی به عنوان تکرار در نظر گرفته شدند. صفت مورد بررسی کیفیت علوفه (ارزش غذایی) گونه‌های مرتعی در مراحل مختلف فنولوژیکی، طی دو سال(فصل رویشی) است. پس از جمع‌آوری داده‌ها به‌منظور بررسی تغییرات شاخص‌های کیفیت علوفه گونه‌های مورد بررسی در مراحل مختلف فنولوژیکی و همچنین تاثیر متقابل سال برداشت نمونه بر شاخص‌های کیفیت علوفه هریک از گونه‌ها، با استفاده از نرم افزار MSTAT – C ، تجزیه واریانس مرکب در سال انجام شد و میانگین‌ها با استفاده از آزمون چند‌دامنه دانکن مقایسه شد. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که ترکیب شیمیایی گیاهان مورد بررسی، تغییرات زیادی دارند. مرحله فنولوژیکی بر کیفیت علوفه اثر معنی‌داری دارد. از لحاظ آماری تفاوت معنی‌داری بین درصدADF گونه‌ها در مراحل مختلف فنولوژیکی در سال‌های برداشت، مشاهده نشد، به‌گونه‌ای‌که دامنه تغییرات یک گونه طی سال‌های مورد بررسی از روند یکسانی تبعیت می‌کند. بین درصد پروتئین خام گونه‌ها در مراحل مختلف فنولوژیکی در سال‌های برداشت، تفاوت معنی‌داری وجود دارد.