اثر مبدأ بذر روی جوانه‌زنی، رشد و زنده‌مانی پلت (Acer velutinum Boiss.)، کاشته‌شده در نهالستان کوهستانی سنگده (شمال ایران)

Abstract

این تحقیق به‌منظور تعیین منشأ مناسب بذر پلت برای افزایش رویاندن بذر، زنده‌مانی و رویش نونهال‌های پلت (Boiss. Acer velutinum) در نهالستان کوهستانی در شمال کشور انجام پذیرفت. بذرهای پلت از چهار مبدأ در ارتفاعات 400، 1000، 1600 و 2200 متر از سطح دریا در جنگل‌های حوزه شهرستان ساری جمع‌آوری و در نهالستان اوری ملک سنگده (1600 متر از سطح دریا) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار کاشته شد. نتایج در اولین فصل رویش نشان داد که اثر مبدأ بذر بر جوانه‌زنی (019/0 = p) و زنده‌مانی نهال (013/0 = p) معنی‌دار بود، به‌طوری‌که میانگین نرخ‌های جوانه‌زنی و زنده‌مانی در ارتفاع 2200 متر از سطح دریا کمتر از آنها در ارتفاعات پایین‌تر بوده است. اثر مبدأ بذر روی رشد ارتفاعی (000/0 = p) و رویش قطری (011/0 = p) نهال‌ها نیز معنی‌دار بود. رویش ارتفاعی نهال‌ها برای بذر مبدأ‌های 400، 1000 و 1600 متر از سطح دریا تفاوتی نداشت، ولی برای بذر مبدأ 2200 متر از سطح دریا کاهش یافت. رویش قطری نهال برای بذرهای مبدأ ارتفاعات 1600 و 2200 متر کاهش یافت. تاثیر سرمای دیررس بر مرگ و میر نهال‌ها، نشات‌گرفته از مبدأ‌های مختلف بذر معنی‌دار نبود (176/0 = p). به‌طور‌کلی نتایج این تحقیق نشان داد که برای پرورش و تولید نهال پلت در نهالستان کوهستانی مذکور می‌توان همچنین از بذر ارتفاع 1000 متر (منطقه جنگلی لمزر)، در مقایسه با مبدأ‌های لاجیم و اشک، که نزدیک‌تر به محل تولید نهال است، استفاده کرد.