تقابل اجتماعی و فرار از قانون در استفاده کنندگان موتورسیکلت در شهر بوشهر

Abstract

زمینه و هدف: تحقیق حاضر، با هدف تعیین تفاوت میان استفاده کنندگان موتورسیکلت قانون گریز و استفاده کنندگان موتورسیکلت قانونمند، از نظر هنجار تقابل اجتماعی و مؤلفه های آن؛ یعنی تقابل اجتماعی منفی، باور به تقابل اجتماعی و تقابل اجتماعی مثبت انجام شد. روش تحقیق: این پژوهش، در قالب یک طرح مورد ـ شاهدی و به صورت مقطعی انجام شد. 192 نفر از استفاده کنندگان موتورسیکلت که از نظر کارشناسان پلیس راهور ، قانون گریز شناخته شده بودند (گروه مورد) و 192 نفر از استفاده کنندگان موتورسیکلت که از نظر کارشناسان پلیس راهور، قانونمند (گروه شاهد) تشخیص داده شده بودند، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. این دو گروه، سپس از نظر مؤلفه های هنجار تقابل اجتماعی، با یکدیگر مقایسه شدند. یافته ها و نتایج: تفاوت معناداری میان استفاده کنندگان موتورسیکلت قانون گریز و استفاده کنندگان موتورسیکلت قانونمند از نظر هنجار تقابل اجتماعی به طور کلی (01/0 < p ) و مؤلفه‌های آن؛ یعنی تقابل منفی (01/0 < p )؛ باور به تقابل (01/0 < p ) و تقابل مثبت (01/0 < p ) وجود داشت. تحلیل رگرسیون لوجستیک چندگانه با روش سلسله مراتبی نشان داد که متغیرهای اجتماعی ـ جمعیت شناختی (مرحله اول) 3/9 الی 4/12 درصد، و مؤلفه های هنجار تقابل اجتماعی (مرحله دوم)، بین 7/13 تا 2/18 درصد از واریانس متغیر ملاک قانون گریزی یا قانونمندی در استفاده از موتورسیکلت را تبیین نمایند. هنجار تقابل اجتماعی و مؤلفه های آن، نقش مهمی در کاهش و پیشگیری از تمایل استفاده کنندگان از موتورسیکلت در شهر بوشهر در ارتکاب قانون گریزی دارند. بنابراین، به منظور کاهش نرخ قانون گریزی در میان استفاده کنندگان از موتورسیکلت، بهتر است در کنار اجرای استراتژی های بازدارنده بیرونی، مانند جریمه کردن، مداخله های اجتماعی و رفتاری، به اقدام های مداخله ای اجتماعی و رفتاری به صورت تقویت هنجار تقابل اجتماعی پرداخته شود.