بررسی ساختار مکانی و برآورد موجودی حجمی جنگل‌های خزری با استفاده از روش زمین آمار(geostatistics)

Abstract

به‌منظور بررسی ساختار مکانی و برآورد موجودی حجمی جنگل‌های شمال کشور با استفاده از روش زمین آمار، این مطالعه در بخشی از جنگل آموزشی- پژوهشی دانشگاه تهران، خیرودکنار نوشهر، در مساحت 502 هکتار انجام پذیرفت. نمونه‌برداری از جنگل بر اساس شبکه ای منظم با شروع تصادفی، به ابعاد 200 *150 متر انجام شد. به‌منظور برآورد مناسبی از همبستگی مکانی در بین نمونه‌ها به‌ویژه در فواصل کوتاه، از محل تقاطع اضلاع شبکه مذکور، چهار قطعه نمونه دیگر نیز به فاصله 50 متر در چهار جهت اصلی نسبت به قطعه نمونه‌های مرکزی برداشت شدند. هر نمونه از دو قطعه نمونه متحدالمرکز دایره‌ای ‌شکل به مساحت‌های300 و 700 متر مربع تشکیل می‌شد. با استفاده از 721 قطعه نمونه برداشت شده زمین مرجع، واریوگرام تجربی ترسیم شد که واریانس تصادفی (اثر قطعه ای) آن بیش از 80 درصد بود. واریوگرام به‌دست آمده نشان داد که تغییر پذیری زیاد در فواصل کمتر از 50 متر وجود دارد و ساختار مکانی موجود ضعیف است. برآورد با استفاده از مدل کروی برازش‌شده بر واریوگرام تجربی و به روش کریجینگ معمولی‌- بلوکی با ابعاد 100×100 متر انجام شد. نتایج ارزیابی برآوردها نشان داد که کلیه درون‌یابی‌ها اریب بوده و کریجینگ نتوانسته با توجه به وجود اثر قطعه‌ای زیاد در واریوگرام، برآورد مناسبی از موجودی حجمی ارائه دهد. بنابراین با دخالت‌های اعمال ‌شده در این جنگل ناهمگن و ناهمسال، ساختار مکانی موجودی حجمی، ساختاری ضعیف بوده و تابعی از فاصله نیست. در نتیجه به ‌علت تغییرپذیری زیاد در فواصل کوتاه و نیز تناوبی بودن تغییرات، با روش نمونه‌برداری به کار رفته، استفاده از روش زمین آمار، برای برآورد موجودی حجمی در این جنگل مناسب نیست.