نقش درختان قطور در تعیین و تفکیک تیپ های جنگلی مطالعه موردی: جنگل آموزشی و پژوهشی خیرودکنار

Abstract

شناسایی عناصر تشکیل دهنده جنگل از جمله تیپ های جنگل، اصولی ترین راه مدیریت بهینه جنگل هاست. هدف از این تحقیق تهیه نقشه واقعیت زمینی نمونه ای تیپ های جنگل به منظور بررسی امکان تفکیک و طبقه بندی تیپ های جنگل از طریق داده های ماهواره ای در مطالعات بعدی بوده است. تاکنون تیپ بندی جوامع جنگلی براساس درصد فراوانی گونه ها صورت می گرفت. در این بررسی سعی شد تا به دلیل سهم بالای درختان قطور در تاج پوشش جنگل، پارامتر کمی دیگری نظیر قطر برابر سینه درختان مذکور مورد استفاده قرار گیرد. این تحقیق در پارسل های غیرحمایتی سری های پاتم، و گرازبن به مساحت 2170 هکتار واقع در جنگل آموزشی و پژوهشی خیرودکنار انجام گرفت. با درنظر گرفتن شدت 10 درصد، 193 پلات یک هکتاری پیاده گردید. هر پلات به 4 قطعه 25/0 هکتاری تقسیم و به طور جداگانه مورد آماربرداری قرار گرفت. درصد فراوانی گونه ها برای هر قطعه 25/0 هکتاری و پلات مورد محاسبه و تیپ یندی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در تیپ بندی جنگل به جای قطعات 25/0 هکتاری می توان از قطعات 5/0 هکتاری استفاده کرد. به منظور اعمال درختان قطور به دلیل نقش عمده آنها در تاج پوشش، 100 اصله از قطورترین درختان در هر پلات انتخاب و نامگذاری تیپ ها انجام شد. در این بررسی، دو نوع تیپ بندی کلی و ویژه مدنظر قرار گرفت. در تیپ بندی کلی ، تیپ ها به سه نوع خالص، تیپ با نام گونه آمیخته و تیپ پهن برگ آمیخته طبقه بندی شدند. در تیپ بندی ویژه، تیپ ها با دو گونه غالب به صورت جزئی تفکیک شدند. در تیپ بندی کلی 6 تیپ و در تیپ بندی ویژه 15 تیپ به دست آمد. با مقایسه بین تیپ های کلی براساس 100 اصله از قطورترین و فراوانی کل درختان مشاهده شد که در حدود 71 درصد از موارد نوع تیپ های کلی با هم برابر و مشابه اند.