صورتبندی مسائل رابطه حکومت و فرهنگ در سیاست‌گذاری

Abstract

پی‌ریزی الگوی دینی سیاست‌گذاری فرهنگی، نیازمند یک دستگاه نظری منسجم است. با بررسی وجه اختلاف و اشتراک گفتمان‌های سیاست‌گذاری فرهنگی به‌عنوان یک امر چندلایه و پیچیده، مسئله رابطه حکومت و فرهنگ اولین و مهم‌ترین مسئله در این حوزه است. پاسخگویی به این مسئله نیازمند در اختیار داشتن دو نظریه، یکی پیرامون حکومت و دیگری پیرامون فرهنگ است که هر دو بر اساس مجموعه پیش‌فرض‌ها و مبادی مفهومی و عقیدتی خاصی - خصوصاً در نسبت با دین- پدید می‌آیند و با ساختن یک مجموعه‌ی معنا بخش و هنجارساز بخش مهمی از نیازهای نظری در سیاست‌گذاری فرهنگی را پاسخ‌ می‌دهند. در این پژوهش با بررسی ادبیات نظری مطالعات سیاست‌گذاری فرهنگی و تحلیل آن‌ها بر اساس منطق روش تحلیل مضمون، 93 پرسش اساسی به عنوان مضامین پایه در 3 مضمون فراگیر شامل مبادی مفهومی-عقیدتی مؤثر، نظریه‌های مؤثر و چالش‌های نظری و 18 مضمون جهت دهنده شامل، شناخت هستی (خدا، طبیعت، جهان دیگر)، شناخت انسان، شناخت جامعه، فلسفه دین، معرفت‌دینی، حق حکومت، شکل‌گیری حکومت، گستره حکومت، ابزارهای حکومت، غایت حکومت، چیستی فرهنگ، شناخت فرهنگ، فرهنگ مطلوب، تغییر فرهنگ، امکان و حدود مداخله حکومت در فرهنگ، شناخت و اولویت‌بندی مسائل فرهنگی، عاملان رقیب حکومت در عرصه فرهنگ و مخاطب سیاستگذاری فرهنگی تحلیل شده و در نهایت مضامین این پرسش‌ها در مدلی صورت‌بندی گشته است.