شناسایی و بررسی زمینه‌های فرهنگی - اجتماعی تحول در الگوی رفتار ترافیکی

Abstract

اهمیت بررسی موضوع ترافیک در جوامع امروزی چنان است که انسان عصر حاضر تصور حذف وسایل نقلیه از زندگی را مانند حذف اکسیژن و آب به‌عنوان دو عنصر ضروری حیات سنگین می‌داند؛ ترافیک امروزه در ایران بخصوص در کلان‌شهرها بازندگی روزمره شهروندان عجین شده و یکی از مسائل مهم و پیچیده مدیریت شهری است. در مطالعه حاضر ضمن اشاره به راهبردهای فرهنگ‌سازی و تبیین شرایط و موانع دگرگونی فرهنگی و اجتماعی؛ بیان وظایف، کارکردها و نقش‌های متولیان فرهنگ‌سازی انضباط ترافیکی به شناسایی زمینه‌های فرهنگی - اجتماعی تحول در الگوی رفتار ترافیکی با استفاده از؛ 1) تحلیل اسنادی متون علمی 2) احصاء فعالیت‌های صورت گرفته در فرماندهی انتظامی بوشهر 3) و بررسی نظرات کارشناسان فرهنگ‌سازی ترافیکی راهنمایی و رانندگی بوشهر و صاحب‌نظران با استفاده از فرم مصاحبه پژوهی؛ پرداخته شده است. جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات حاصل از دو بخش داده‌های حاصل از تحلیل اسنادی و داده‌های حاصل از مصاحبه از آن جا که داده‌های به‌دست آمده کیفی است، لذا تحلیل‌ها نیز کیفی بوده و مجموعه یافته‌های گزارش شرح مبسوطی منظم به طبقه‌بندی‌های نظری در قالبی عملی خواهد شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که؛ شرایط و انگیزه‌های اجتماعی دگرگونی شامل شرایط و انگیزه‌های روانی، فرهنگی و اقتصادی و موانع موجود بر سر راه دگرگونی‌های فرهنگی شامل چهار دسته موانع؛ اجتماعی، روانی، فرهنگی و موانع اقتصادی می‌باشد. برخی از نهادهای مرتبط با امر ترافیک عبارت‌اند از؛ وزارت کشور، شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرها، وزارت ارتباطات، وزارت راه، مجلس شورای اسلامی، شهرداری‌، قوه قضائیه، دیوان عدالت اداری، شرکت‌های باربری یا جرثقیل-های حمل خودرو متخلف، و رسانه‌های جمعی. برخی از مهم‌ترین راهکارهای مطرح در خصوص ابعاد فرهنگی- اجتماعی تحول در الگوی رفتار ترافیکی عبارت‌اند از؛ فرهنگ‌سازی و نهادینه کردن قوانین و مقررات؛ فعال نمودن دهیارها و رافوان محله در امر ترافیک، تشریح آئین‌نامه راهور از طریق رسانه‌های جمعی؛ چاپ بنر و نصب در میادین و تقاطع‌ها، درج هشدارهای ترافیکی در جراید محلی به‌صورت مستمر و برنامه‌ریزی‌شده، استفاده از توانمندی هنرمندان و بیان آسیب‌های ترافیکی به‌صورت هنری؛ استفاده از هدایت‌ و حمایت‌ دینی در راستای اجرای مقررات راهنمایی و رانندگی و رفتار ترافیکی؛