جایگاه شعر و شاعری در قرآن کریم

Abstract

دیدگاه قرآن دربارة شعر و شاعری چیست؟ در آیۀ 224 از سورۀ مبارکۀ شعراء آمده است: «­وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‏». بر اساس برداشت ابتدایی از این آیۀ شریفه به نظر می‌رسد که این کتاب آسمانی نسبت به شعر و شاعری نگاه منفی داشته و شاعران را مورد نکوهش و مذمت قرار داده است، لیکن دقت در این آیه و آیات بعدی و همچنین سیاق، شأن و تاریخ نزول آن، مطالب و مفاهیم ارزشمندی را در اختیار ما قرار می‌دهد که توجه به آن در این زمینه راهگشا و هدایتگر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هیچ‌یک از فرازهای قرآنی در صدد نکوهش و تخطئه اصل هنرِ شعر و شاعری نیستند، بلکه آیات و همچنین برخی از روایاتی که در ظاهر به مخالفت با شعر و شاعری پرداخته‌اند نیز با توجه به گوناگونی محتوای شعر و همچنین شرایط و موقعیت‌های مختلف، قابل توجیه و تفسیر هستند. همانگونه که آیۀ مذکور نیز در ادامه با آیۀ «إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ ذَکَرُوا اللَّهَ کَثِیراً و... » تخصیص خورده و شعرای ایمانی را استثناء می‌نماید.