در تبیین مدل عوامل ایجاد بحران صنعت قیر کشور و ارائه راهکارهای برون رفت

Abstract

سهم بالای قیر در ساختار صادرات ایران باعث شده است که این محصول جایگاه ویژه ای در صنایع پایین دستی نفت داشته باشد. با این حال برخی عوامل باعث شده اند که این صنعت به صورت تدریجی وارد یک بحران شود. در صورتی که ریشه های این بحران به درستی شناسایی نکنیم، و هرچه سریع‌تر نسبت به کنترل ریشه های ایجاد بحران، اقدام ننماییم، عمق بحران افزایش خواهد یافت. ادامه روند فعلی می تواند منجر به کاهش ارزآوری برای کشور و از بین رفتن مشاغل بسیار زیادی شود. در این مطالعه، ابعاد مختلفی که موجبات بحرانی شدن وضعیت را به‌وجود آورده-اند با نظر کارشناسان این صنعت و کاربرد نسل دوم مدل‌سازی معادلات ساختاری (حداقل مربعات جزئی) و به کمک نرم افزار SmartPLS نسخه 3 در قالب یک مدل تبیین شده اند. تحلیل خروجی‌های این مدل نشان می‌دهد که سه دسته عوامل هستند که به صورت مستقیم موجب ایجاد بحران در صنعت قیر می شوند که عبارتند از: وضعیت نامناسب نظام توزیع قیر، وضعیت نامناسب قیمت‌گذاری قیر کشور و وضعیت نامناسب ترفیع برندِ قیر ایرانی. تمامی این عوامل، تحت کنترل شرکت‌های تولیدکننده قیر هستند. از سوی دیگر، برخی شرایط نیز وجود دارند که خارج از کنترل تولیدکنندگان این صنعت هستند و به صورت غیر مستقیم در ایجاد بحران در صنعت قیر کشور، نقشی پررنگ ایفا می‌کنند. این عوامل عبارتند از: عوامل سیاسی/اقتصادی و عوامل دولتی/مدیریتی که شاخص‌های سازنده هر کدام از این عوامل و نحوه تاثیرگذاری آنها در بحران صنعت قیر نیز در این پژوهش استخراج گردیده است.