بررسی نقش پیشگیری اجتماعی در کاهش سؤمصرف مواد مخدر در استان بوشهر

Abstract

امروزه، مقولۀ اعتیاد به‌عنوان تهدیدی علیه امنیت فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، خانوادگی و ... تلقی می‌شود و انسان معاصر با چنین پدیدۀ هولناکی دست ‌و ‌پنجه نرم می‌کند. بر این اساس دولت‌ها به شیوه‌‌های مختلف با این پدیدۀ شوم مواجهه و در مقابل آن عکس‌العمل نشان می‌دهند. یکی از شیوه‌های مقابله با پدیدۀ مزبور، شیوۀ پیشگیری اجتماعی است که در این پژوهش مورد مطالعه و بررسی است. این شیوه از پیشگیری در بهبود کیفیت مبارزه از نظر علمی به شدّت مورد توجّه است .پیشگیری اجتماعی با تمرکز برعوامل فردی و اجتماعی، در صدد تدبیر جدّی ومؤثر که همانا کاهش رفتارهای مجرمانه است، می‌باشد. البته رسالت پیشگیری تنها برعهدۀ دولت‌ها و دستگاه‌های دولتی نیست، بلکه نهادهای غیردولتی و آحاد و افراد جامعه دارای مسئولیت هستند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی‌-‌پیمایشی و بکارگیری شیوه‌ها و ابزارهای مختلف، به ویژه اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی از قبیل پرسش‌نامه و مصاحبه موضوع را مطالعه و تبیین و تحلیل کرده‌ایم. جمع‌آوری داده‌ها از طریق ابزار پرسش‌نامه محقق ساخته و مصاحبه با سه گروه شامل؛ معتادین، افراد سالم و افرادی که به عنوان متولیان امر پیشگیری بوده و تحت عنوان متخصص در این پایان‌نامه از آنان یاد می‌شود، انجام شده تا نگرش ایشان نسبت به اجرای طرح‌های پیشگیرانه اولیّه در جهت کاهش سوءمصرف موادّ مخدر و عملکرد دستگاه‌های دولتی و غیر‌دولتی و تأثیر عوامل جمعیت‌شناختی و ارتباط آن با پیشگیری اجتماعی و عدم گرایش به سمت موادّ مخدر را بررسی کند. تحلیل داده‌ها از طریق برنامۀ تحلیلی SPSS انجام گرفته و نتایج پژوهش نشان می‌دهد که طرح‌های پیشگیرانه اولیه در جهت کاهش سوءمصرف موادّ مخدر چندان مؤثر نبوده و تنها برخی عوامل جمعیّت‌‌شناختی در گرایش یا عدم گرایش به موادّ مخدر مؤثرند و همچنین، عملکرد دستگاه‌های دولتی و غیر‌دولتی در کنار یکدیگر در کاهش سوءمصرف موادّ مخدر و اقدامات پیشگیرانه اجتماعی تأثیرگذار است