بررسی شیوع و عوامل جمعیت شناختی مرتبط با مصرف مواد مخدر در نوجوانان استان بوشهر و ارائه راهکارهای پیشگیرانه روان‌شناختی و انتظامی

Abstract

هدف: مصرف مواد غیرقانونی توسط نوجوانان، یکی از مهم‌ترین چالش‌های روانی اجتماعی جوامع امروزی است که مشکلات فرهنگی، اجتماعی، بهداشتی و روانشناختی متعددی را ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی شیوع مصرف مواد در نوجوانان استان بوشهر انجام گرفت. روش: نمونه‌ی مورد بررسی شامل 1006 نفر (414 دختر و 592 پسر) بودند که به روش نمونه گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب و پرسشنامه‌های شیوع مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر بر روی آن‌ها اجرا شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، آزمون خی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کدئین، مواد نیروزا، قرص اکس، ترامادول و حشیش به ترتیب شایع‌ترین مواد مورد مصرف در بین دانش آموزان مورد مطالعه بودند. نتیجه آزمون خی‌دو نشان داد که بین سن، پایه تحصیلی، تحصیلات والدین، شغل مادر و سابقه مصرف مواد مخدر در خانواده و مصرف تریاک، شیره، گراس، هروئین، حشیش، شیشه، کراک، قرص اکس، ریتالین، کدئین، ترامادول و مواد نیروزا در نوجوانان رابطه معنادار وجود دارد. همچنین ارتباط معناداری بین جنسیت و مصرف تریاک، شیره، حشیش و کراک، معدل تحصیلی و مصرف تریاک، شیره، گراس، هروئین، حشیش، شیشه، کراک، قرص اکس، ریتالین، کدئین، ترامادول و مواد نیروزا و شغل پدر و مصرف هروئین، حشیش، شیشه مشاهده شد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که درصد قابل توجهی از نوجوانان بوشهری انواع مختلف مواد را تجربه کرده اند. بنابراین، برنامه‌های پیشگیرانه و انتظامی باید این گروه در معرض خطر را هدف قرار دهند. با توجه به این نتایج محدود کردن دسترسی نوجوانان به مواد مخدر، ارایه اطلاعات صحیح، اصلاح نگرش های نادرست و آموزش والدین می تواند در پیشگیری از مصرف مواد در نوجوانان مفید واقع شود.