تاثیر آبیاری با فاضلاب بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی رزماری (مطالعه موردی: فاضلاب شهر یزد)

Abstract

باتوجه به محدود بودن منابع آب و رشد بی‌رویه جمعیت، استفاده از فاضلاب در کشاورزی و فضای سبز امری اجتناب­ناپذیر است. در این راستا تحقیقی به‎منظور بررسی تاثیر آبیاری با فاضلاب تصفیه‎شده و تصفیه‎نشده شهر یزد بر عملکرد گونه رزماری¹، از گونه­های موجود در فضای سبز شهری انجام شد. این بررسی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با پنج تیمار (آب شرب، فاضلاب تصفیه‎شده، فاضلاب تصفیه‎نشده، فاضلاب تصفیه‎شده + آب شرب با نسبت 1:1 و فاضلاب تصفیه‎نشده + آب شرب با نسبت 1:1) و 5 تکرار اجرا شد. نتایج بررسی خصوصیات شیمیایی تیمارهای مورد استفاده برای آبیاری نشان داد که pH (2/7) و EC(27/1 دسی‎زیمنس بر متر) و غلظت عناصر سنگین سرب (5/0 میلی‎گرم بر لیتر) و روی (24/0 میلی‎گرم بر لیتر) در محدوده مجاز، طبق استاندارد فائو بوده ولی کادمیوم در هردو تیمار (02/0 و 04/0 میلی‎گرم بر لیتر) بالاتر از حد مجاز استاندارد فائو (01/0) بود. نتایج بررسی صفات مرفولوژیکی گیاه رزماری نشان داد که بین غلظت­های مختلف فاضلاب ازنظر میزان رشد گیاه و وزن خشک ریشه اختلاف معنی­داری وجود ندارد (05/0<p). اثر آبیاری با فاضلاب بر وزن خشک اندام هوایی و قطر گیاه از نظر آماری معنی­دار بود (05/0>p). بیشترین وزن خشک اندام ­هوایی و قطر مربوط به تیمار آبیاری با فاضلاب تصفیه‎نشده بود. نتایج بررسی صفات فیزیولوژیکی گیاه شامل میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، قند و پرولین نشان داد که از نظر آماری بین تیمار­های مختلف اختلاف معنی­دار وجود دارد (05/0>p). بیشترین میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل مربوط به فاضلاب تصفیه‎شده و بیشترین میزان قند و پرولین مربوط به فاضلاب تصفیه‎نشده بود.