برقراری نظم و امنیت در بحران گردشگری با استفاده از تئوری آشوب

Abstract

در سال‌‌‌های اخیر، صنعت گردشگری به عنوان یک صنعت جذاب، پویا، درآمدزا و اثربخش خود را در جهان مطرح ساخته است. یکی از عواملی که سبب توسعة پایدار این صنعت شده، امنیت و احساس آن در نزد گردشگران می‌باشد. این روزها به کاربردن واژه گردشگری همچون سال‌‌‌های گذشته یک انگ نیست. پیش بینی‌ها و برنامه‌‌‌های انجام شده حاکی از آن است که طی سال‌‌‌های آینده روند رشد گردشگری ‌‌‌‌‌‌‌بین‌المللی به طرز چشم گیری جنوب آسیا را نیز تحت ‌‌‌‌‌‌‌تأثیر قرار خواهد داد. از سویی دیگر با اقدامات انجام شده، چه به صورت آگاهانه و چه ناآگاهانه گردشگری داخلی ایران نیز رشد شتابانی را در پی گرفته است. آنچه در این میان اهمیت دارد این است که همواره باید سیستمی منسجم برای حمایت از این صنعت در مواقع بحرانی آماده اقدام باشد. خصوصا صنعتی چون گردشگری که وابسته به عناصر متعددی است که هریک می‌تواند در عین مفیدیت، شوکی غیر جبران را وارد نمایند. اتفاقاتی چون بلایای طبیعی و یا حوادث تروریستی تنها به زیرساخت‌‌‌های یک مقصد آسیب نمی‌رسانند، بلکه بنیان تصویر مقصد، آثار اقتصادی و‌‌... را مورد تهدید جدی قرار می‌دهند. از منظر سیستمی بحران به وضعیتی اطلاق می‌گردد که نظم سیستم اصلی یا قسمت‌هایی از آن (سیستم فرعی) را مختل کرده و پایداری آن را برهم زند. به بیان دیگر، از این دیدگاه بحران عبارت است از یک دسته حوادث و وقایع که به سرعت حادث گردیده و تعادل نیروها را در سیستم کلی ‌‌‌‌‌‌‌بین‌المللی یا سیستم‌‌‌های فرعی، بیشتر از حد متعارف (متوسط) برهم زده و شانس و امکان تشدید تخاصم در سیستم را افزایش می‌دهد.