تحلیل زیباشناختی آموزه‌های اسرار نبوّت و ولایت از منظر قرآن و عرفان در شعر بیدل دهلوی

Abstract

با توجّه به اینکه موضوع پژوهش حاضر تحلیل زیباشناختی آموزه­های اسرار نبوّت و ولایت از منظر قرآن و عرفان در شعر بیدل دهلوی می­باشد، در تفاوت میان واژه­های نبوّت و رسالت و ولایت، مباحث فراوانی مطرح و آرای گوناگونی ارایه گردیده است. عارفان محقق در آثار گوناگون خویش به ذکر نکته­های نغز، در تفاوت میان این واژه­ها و اصطلاحات پرداخته­اند. پیروان مکتب محی­الدّین عربی از جمله بیدل دهلوی با تعمّق و تدّبر در قرآن و سنت و با ژرف‌نگری در آثار عارفان کامل این موضوع را در شعر وارد کرده و نکته­هایی نیز بدان افزوده­اند. آنچه از سروده­های بیدل در خصوص زیبا‌آفرینی سخن به دست می­آید آن است که: خدای سبحان دارای باطن و ظاهری است و نبّی خاتم مظهر اسم ظاهر و باطن حقّ تعالی است و آن همان حقیقت محمّدی می­باشد که دربرگیرندۀ بطون و ظهوری است که با توجّه به جامع بودن در مظهریت می­تواند نزاع و تخاصم اسماء را در عیان رفع نماید و هر مظهری را به کمال لایق خود برساند.