بررسی داستانک‌های فریبرز لرستانی بر پایه اصول مینی‌مال

Abstract

نقد یک ابزار علمی است و هر متن ادبی، خواه کلاسیک و خواه معاصر، از دیدگاه مدرنیستی قابل نقد و بررسی است. یکی از گونه­های ادبی که در طول سالیان اخیر دست‌خوش تغییراتی مهمّ شده­؛ داستان کوتاه است. شکل نوینی از این نوع روایت داستانی که هر روز، کوتاه و کوتاه­تر می­شود، مینی­مالیسم است که آن را در زبان فارسی، «خُردگرایی»، «حداقل‌گرایی» یا «کمینه­گرایی» و… می­نامند که دارای ویژگی­های مشترک است. تحقیق حاضر کوشیده است با بررسی داستانک­های فریبز لرستانی، داستان­نویس معاصر کرمانشاهی و با بررسی نمونه­هایی از آن در قالب کم­حجمی، محدودیت زمان و مکان، تعداد کم شخصیّت­ها و … ویژگی­های سبک مینی­مالیستی را در آنها بررسی و تبیین نماید. با بررسی داستانک­ها مشخص شد که بسیاری از خصوصیات و ویژگی­های داستان­های مینی­مال، در آنها به چشم می­خورد. لرستانی از کمترین حجم برای بیان بیشترین معنا بهره برده است. داستانک­های مینی­مالیسم وی حجم زیادی از مطالب را در قالب کلماتی اندک به خواننده القا نموده است. اکثر داستانک­ها فاقد طرح بوده و در صورت وجود طرح، چندان پیچیده نبوده و بدون کمترین گره­افکنی در متن کلام بیان شده است. یکی دیگر از خصوصیات داستان مینی­مال، محدودیت زمان و مکان است که با بررسی داستانک­ها می­توان به این نتیجه رسید که اکثراً، فاقد زمان و مکان بوده و در صورت وجود به شکل مبهم بیان شده است.