زیبایی‌شناسی موسیقی درونی ترکیبات شعری منزوی

Abstract

شعر، انتقال تجربه از طریق فراهم نمودن شگردهای غیر منتظره است. ترکیب‌سازی یکی از شگرد‌های برجسته‌سازی محسوب می‌شود. حسین منزوی، پدر غزل نو معاصر ایران و یکی از شاعران ترکیب‌ساز است. در ترکیبات شعری او جلوه‌های گوناگون موسیقی به چشم می‌آید. موسیقی، یکی از عناصرسازنده شعری است که به سه دسته تقسیم می‌شود؛ موسیقی بیرونی (جنبه عروضی شعر)، موسیقی کناری (ردیف و قافیه) موسیقی درونی (انواع توازن‌های حاصل از ارتباطات لفظی و تناسبات معنایی). در این مقاله سعی شده است ترکیبات شعری مجموعه آثار منزوی از منظر موسیقی درونی بررسی شود. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که او از موسیقی درونی برای ایجاد نوعی وحدت در محور هم‌نشینی و جانشینی شعر استفاده نموده، علاوه بر تناسب، زیبایی و تأثیر کلام به غنای زبانی شعر و بار معنایی ترکیبات نیز افزوده است. وی با رعایت تناسب و پیوندی که میان موسیقی و شعر با عناصر دیگر وجود دارد نشان داده است که به هدف غایی شعر یعنی بیان مفاهیم و محتوای درونی شعر رسیده است.