بررسی شیوه‌های تصویرگری با سازها و موسیقی در قصاید خاقانی

Abstract

مقاله حاضر می­کوشد به تبیین جایگاه سازها و اصطلاحات موسیقی در تصویرسازی قصاید خاقانی بپردازد. هدف از انجام این تحقیق، پاسخ دادن به این پرسش است که خاقانی به چه منظور و تا چه‌اندازه و به چه شیوه‌هایی سازها و اصطلاحات موسیقی را در تصویرسازی به کار برده و از چه شگردهای هنری بهره برده است. در این مقاله ابتدا به جمع­آوری و دسته­بندی ابیاتی که شاعر در آن‌ها از اصطلاحات و آلات موسیقی در تصویرپردازی استفاده کرده است پرداخته­ایم؛ سپس ساز­ها و اصطلاحات موسیقی بر اساس کاربردشان در تصویرسازی دسته‌بندی و تحلیل شده­اند و برخی از دشواری­هایی که مربوط به اصطلاحات موسیقی و سازها بوده است، برطرف شده است. در نهایت می­توان گفت که مطابق بررسی­ها و مشاهدات انجام شده در قصاید خاقانی، از شکل ساز­ها و آهنگ­های سازها آن‌ها و اصطلاحات موسیقی به شیوه‌ای هنرمندانه برای تصویرسازی و تصویرپردازی‌های متنوع به کار گرفته شده­اند؛ هم‌چنین از اسامی آلات و اصطلاحات موسیقی به منظور مضمون­سازی برای ساختن مضامین هنرمندانه استفاده شده است. برخی از این مضامین در قصاید خاقانی به شکل یکسان با تفاوت­هایی تکرار می­شوند.