اثرکشت‌های تاخیری بر عملکرد علوفه ارقام شبدر در منطقه کرج

Abstract

به منظور ارزیابی اثر کشت‌های تاخیری بر عملکرد علوفه ارقام شبدر، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال‌های 91 - 1389 در کرج اجرا شد. کرت اصلی تیمار تاریخ کاشت‌های تأخیری در سه سطح (شامل تاریخ کاشت معمول در 24 شهریور و دو تاریخ کاشت تأخیری در 7 و 21 مهر) و کرت فرعی شامل ده رقم شبدر بود.تجزیه واریانس مرکب عملکرد علوفه نشان داد که اثر سال، تاریخ کاشت، رقم و اثر متقابل این عوامل بر عملکرد علوفه خشک در پاییز، بهار و چین‌های مختلف معنی‌دار بود. تاخیر درکاشت باعث کاهش تولید علوفه ارقام شبدردر پاییز و بهار شد، به طوری که میانگین کاهش تولید علوفه در پاییز حدود 50% و در بهار 30% بود . مقایسه میانگین علوفه تولیدی در پاییز و بهار نشان داد که فصل بهار با میانگین تولید 61/2 تن نسبت به فصل پاییز با میانگین تولید 18/1 تن در هکتار علوفه خشک برتری داشت. مقایسه میانگین عملکرد در چین‌ها نشان داد که در چین اول ارقام شبدر ایرانی و شبدر لاکی، در چین دوم شبدر برسیم، در چین سوم شبدر قرمز و در مجموع سه چین شبدر قرمز و شبدر برسیم به ترتیب 91/13 و 53/13 تن در هکتار بیشترین عملکرد علوفه خشک را تولید کردند. به طور کلی بر اساس این نتایج، برای تولید علوفه در پاییز و ابتدای فصل بهار می‌توان از ارقام زودرس و دارای رشد سریع شبدر لاکی و شبدر ایرانی یک چین با تولید حدود 9 تن علوفه خشک و در فصل رشد ارقام دیررس شبدر برسیم، شبدر قرمز و شبدر ایرانی با تولید حدود 13-12 تن در هکتار علوفه خشک در نظام‌های زراعی استفاده کرد.