سنگ‌های فسفات ایران و جایگزینی آن‌ها به عنوان کودهای فسفاته در کشت زئوپونیک

Abstract

افزایش رو افزون مصرف کودهای فسفاته همراه با افزایش قیمت آن سبب شده است تا بررسی‌های زیادی در خصوص امکان مصرف مستقیم سنگ‌های فسفات صورت گیرد. بسترهای زئوپونیک از دستاوردهای نوین بشر برای بکارگیری سنگ فسفات (آپاتیت) در کشت و پرورش گیاهان می‌باشد. این تحقیق به منظور بررسی کارایی سنگ فسفات ایران در بسترهای زئوپونیک در کشت رز گلخانه‌ای و در طی سال‌های 85-1384 در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران صورت گرفت. در این تحقیق دو نوع از سنگ‌های آپاتیت معادن ایران با خصوصیات متفاوت در پنج بستر کشت، همراه با پنج محلول غذایی مختلف برای تغذیه گل‌های رز به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. درصد سنگ آپاتیت در بسترها، غلظت محلول‌ها و همچنین عنصر فسفر در این تحقیق متغیر بود . نتایج آزمایش نشان داد رشد طولی ریشه و وزن خشک ریشه در بستر فاقد سنگ آپاتیت (شاهد ) و بسترهایی که میزان سنگ کمتری داشتند، بیشتر از سایر بسترها بود. محلول‌های غذایی متفاوت، اختلاف معنی‌داری بر طول ریشه نشان ندادند، اما درصد ماده خشک تولید شده ریشه با کاهش غلظت محلول‌ها و حذف فسفر از محلول‌ها، کاهش نشان داد . میزان فسفر ریشه در بسترهایی که درصد سنگ آپاتیت کمتری د اشتند ، بدون اختلاف آماری معنی‌دار بیشتر از سایر بسترها و بستر شاهد بود. همچنین محلول‌هایی با غلظت بالاتر که حاوی عنصر فسفر بودند میزان فسفر بیشتری را در ریشه در مقایسه با محلول‌هایی با غلظت کمتر و بدون فسفر نشان دادند .