اثر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه ژنوتیپ‌های ماش (.Vigna radiata L) در منطقه ورامین

Abstract

به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت بر روی ژنوتیپ‌های مناسب و پر محصول ماش برای منطقه ورامین آزمایشی در سالهای 1386 و 1387 بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در20 تیمار و سه تکرار در ورامین انجام شد. تیمار‌ها شامل پنج تاریخ کاشت (15 اردیبهشت، 30 اردیبهشت، 14 خرداد، 29 خرداد و 13 تیر) و چهار ژنوتیپ (گوهر، پرتو، و لاین‌های امیدبخش 1-6-16 و MN-94) بود. تجزیه واریانس مرکب دو ساله داده‌ها نشان داد که تاریخ کاشت 30 اردیبهشت (میانگین دمای ºC24) بیشترین عملکرد دانه با میانگین 1805 کیلوگرم در هکتار و تاریخ کاشت 13 تیر (میانگین دمای ºC30) با 1350 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را داشتند. مقایسه ژنوتیپ‌ها نشان داد که لاین NM-94 با میانگین 1809 کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد و رقم گوهر با میانگین 1371 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را دارا بودند. مقایسه میانگین اثر متقابل تاریخ کاشت × ژنوتیپ نشان داد که لاین امیدبخش 1-6-16 در تاریخ کاشت 14 خرداد (میانگین دمای ºC25 ) بیشترین عملکرد دانه (2089 کیلوگرم در هکتار) را داشت و با بقیه تیمارها اختلاف معنی‌دار نشان داد. کمترین عملکرد دانه (1170 کیلوگرم در هکتار) از رقم پرتو در تاریخ کشت 30 اردیبهشت بدست آمد.