اثر کودهای نیتروژن و فسفر بر عملکرد بذر و اسانس گیاه داروئی انیسون (Pimpinella anisum)

Abstract

به ‌منظور بررسی اثر کودهای نیتروژن و فسفر بر میزان عملکرد بذر و تولید اسانس گیاه‌ دارویی‌ انیسون، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 84-1383 در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد اجرا گردید. کود اوره در پنج سطح (0، 50، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار) و کود فسفر (سوپر فسفات تریپل) نیز در پنج سطح (0، 100، 200، 300 و 400 کیلوگرم در هکتار) بودند. نتایج نشان داد که اثر کود نیتروژن بر عملکرد بذر در سطح 1 درصد معنی‌دار بود. تیمار 100 کیلوگرم در هکتار اوره با 9/848 کیلوگرم در هکتار بیشترین و تیمار عدم مصرف کود اوره (صفر) با 7/678 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد بذر را تولید نمود. اثر کود فسفر بر عملکرد بذر در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد بذر مربوط به تیمار 100 کیلوگرم کود فسفر در هکتار با 1/811 کیلوگرم در هکتار و کمترین عملکرد بذر مربوط به تیمار عدم مصرف کود فسفر با 88/725 کیلوگرم در هکتار بود. اثر متقابل نیتروژن × فسفر نیز بر روی عملکرد بذر در سطح 1٪ معنی‌دار بود. مناسب‌ترین تیمار جهت تولید بذر مصرف 100 کیلوگرم کود نیتروژن و 100 کیلوگرم کود فسفر در هکتار با عملکرد بذر 930 کیلوگرم در هکتار بود. اثر کود نیتروژن بر تولید اسانس آنتول در سطح 1٪ معنی‌دار بود. تیمار 100 کیلوگرم در هکتار با 5/19 لیتر در هکتار بیشترین و تیمار عدم مصرف کود نیتروژن با 5/9 لیتر در هکتار کمترین مقدار اسانس را تولید کردند. کود فسفر اثر معنی‌داری بر تولید اسانس نداشت. به طور کلی برای تولید بذر و اسانس گیاه انیسون 100کیلوگرم کود اوره و 100 کیلوگرم سوپرفسفات ترپیل در هکتار مناسب بود.