ازدیاد درون شیشه‌ای تعدادی از پایه‌های امیدبخش حاصل از تلاقی‌های بین گونه‌ای هسته‌داران

Abstract

به منظور گسترش و توسعه استفاده از پایه‌های رویشی در درختان میوه هسته‌دار، در این پژوهش سه ژنوتیپ امید‌بخش شامل دو ژنوتیپ حاصل تلاقی زردآلو وگوجه (Hs519 و Hs303) و یک ژنوتیپ حاصل تلاقی گوجه و بادام (Hs725) با هدف ریزازدیادی درون شیشه‌ای بررسی شدند. ریزنمونه‌های جوانه انتهایی و جوانه‌های جانبی دورگ‌های مورد مطالعه، گندزدایی و در شرایط درون شیشه‌ای، در محیط‌های کشت MS تغییر یافته، WPM، Knop و QL با ترکیبی از 6/0 میلی‌گرم در لیتر BAP و 01/0 میلی‌گرم در لیتر NAA قرار گرفتند. نتایج حاصل از نوع محیط کشت نشان داد که در هر سه پایه رویشی مورد مطالعه، محیط کشت MS تغییر یافته از نظر کمی و کیفی بهترین نتیجه را داشت، لذا تیمار ترکیب تنظیم‌کننده‌های رشد، در محیط کشت MS ارزیابی قرار گرفت. مقادیر 6/0 میلی‌گرم در لیتر BAP و 01/0 میلی‌گرم در لیتر NAA اقتصادی‌ترین ترکیب تنظیم‌کننده‌های رشد بود که مناسب‌ترین تعداد و طول گیاهچه را تولید کرد. اختلاف معنی‌داری در پرآوری پایه‌های مورد مطالعه مشاهده نشد. پایه‌های رویشی Hs725 و Hs519 به ترتیب گیاهچه‌هایی با میانگین طول 092/3 و 037/3 سانتی‌متر تولید کردند. پایه Hs519 در محیط کشت‌های حاوی غلظت‌های بالاتر BAP و NAA تولید پینه کرد و پایه Hs725 در این محیط‌های کشت شیشه‌ای شد. مطلوب‌ترین تعداد ریشه و درصد ریشه‌زائی به ترتیب با میانگین‌های هفت عدد و 63 درصد در پایه Hs725 و بیشترین طول ریشه با میانگین 33/9 سانتی‌متر در پایه Hs303 در محیط حاوی IBA با غلظت یک میلی‌گرم در لیتر حاصل شد. به طور کلی غلظت‌های کم‌تر تنظیم کننده‌های رشد پرآوری مطلوب‌تر این پایه‌های امیدبخش را به دنبال داشت.